Europese hondenrassen: 15 rassen van eigen bodem

Wat maakt een hondenras Europees?

Een ras is Europees wanneer het in Europa is ontstaan en er zijn typische vorm en werk kreeg. De internationale kynologische federatie FCI — die toevallig haar hoofdzetel heeft in het Henegouwse Thuin — erkent ruim 350 rassen, en het grootste deel daarvan komt van Europese bodem. Elk erkend ras heeft een land van patronage: het land dat de rasstandaard beheert en bewaakt.

Die herkomst is meer dan een weetje. Rassen werden generaties lang geselecteerd op werk, en dat werk bepaalt nog altijd hoeveel beweging, prikkels en begeleiding een hond nodig heeft. Een ras dat gefokt is om zelfstandig een kudde te bewaken, luistert anders dan een ras dat gefokt is om de hele dag naast een jager te werken. Wie de oorsprong kent, begrijpt zijn hond een pak beter.

Belgische hondenrassen: klein land, veel rassen

België telt voor zijn oppervlakte opvallend veel eigen rassen. Naast de vier varianten van de Belgische Herdershond (Mechelaar, Groenendaeler, Tervuerense en Laekense) staan deze vier op de internationale lijst:

• Bouvier des Flandres — de Vlaamse koeiendrijver. Gefokt om vee te drijven en karren te trekken op de boerderijen tussen Vlaanderen en Noord-Frankrijk, later ingezet als koerier- en ambulancehond tijdens de Eerste Wereldoorlog. Een stevige, ernstige hond van 30 tot 40 kg met een ruwe baardvacht die om de paar maanden getrimd moet worden. Rustig in huis, maar hij heeft werk en duidelijke leiding nodig.
• Schipperke — het kleine zwarte Vlaamse duiveltje van 3 tot 9 kg. Ooit de waker van werkplaatsen, schuiten en kleine boerderijen rond Brussel en Antwerpen. Ondanks zijn formaat is dit geen schoothond: hij is alert, eigenwijs, waakzaam en blaft graag. Ideaal voor wie een compacte waakhond wil met een groot karakter.
• Brusselse Griffon — het karaktervolle stadshondje met het bijna menselijke gezicht. Ontstaan uit de stalhondjes die in Brusselse koetshuizen op ratten joegen, en later opgepikt door de Belgische hofkringen. Aanhankelijk, grappig en sterk gehecht aan zijn baasje. Let op de korte snuit: kies een fokker die op een vrije ademhaling selecteert.
• Sint-Hubertushond (Bloodhound) — gefokt door de monniken van de abdij van Saint-Hubert in de Ardennen en wereldwijd bekend om zijn neus. Geen enkel ras volgt een spoor zo lang en zo nauwkeurig. Een goedaardige, trage reus van 40 tot 50 kg die veel kwijlt, veel ruimte vraagt en aan de lijn hoort zodra hij een geur oppikt.

Duitse hondenrassen: gefokt om te werken

• Duitse Herder — het bekendste werkras ter wereld, in 1899 gestandaardiseerd door Max von Stephanitz. Leergierig, moedig en enorm veelzijdig: politie, reddingswerk, geleidehond. Die veelzijdigheid heeft een prijs — hij heeft dagelijks een uur beweging plus mentaal werk nodig, anders verzint hij zelf een taak.
• Teckel (Dashond) — de naam zegt het: gefokt om de das (Dachs) tot in zijn burcht te volgen. Vandaar de korte poten, de lange rug en de flinke portie eigenzinnigheid. Een dappere, vrolijke hond in drie maten en drie vachttypes. Let op zijn rug: laat hem niet van de zetel springen en houd hem slank.
• Duitse Dog — ondanks zijn Engelse naam Great Dane een door en door Duits ras, gefokt als jacht- en hofhond. Reuen halen vlot 80 cm schofthoogte. Verrassend rustig en zachtaardig in huis, maar zijn levensverwachting is met zeven tot tien jaar kort en de kosten voor voeding en dierenarts liggen navenant hoog.

Britse hondenrassen: van heidevelden tot hofhouding

• Border Collie — ontstaan in de grensstreek tussen Schotland en Engeland en algemeen beschouwd als het slimste hondenras. Hij drijft schapen met zijn typische starende blik, de zogenaamde eye. Alleen geschikt voor wie dagelijks tijd heeft voor beweging én denkwerk: verveling vertaalt zich bij dit ras razendsnel in obsessief gedrag.
• Cavalier King Charles Spaniël — genoemd naar koning Karel II, die de rasjes onafscheidelijk aan het Engelse hof hield. Zacht, vrolijk en tevreden met matige wandelingen, wat hem geliefd maakt bij gezinnen en senioren. Belangrijk: laat je fokker aantonen dat de ouders gescreend zijn op hartklep- en neurologische aandoeningen.
• Jack Russell Terriër — in de negentiende eeuw gefokt door dominee John Russell voor de vossenjacht in Devon. Klein, snel, onverschrokken en onvermoeibaar. Zijn jachtdrift blijft levenslang aanwezig, dus reken op een omheinde tuin en veel dagelijkse actie.

Franse hondenrassen: van boerenerf tot boulevard

• Franse Bulldog — ontstaan toen Engelse kantwerkers hun kleine bulldogs meenamen naar Normandië; in Parijs groeide het ras uit tot stadslieveling en dat is het nog altijd. Aanhankelijk, grappig en tevreden met korte wandelingen. Kies uitsluitend een fokker die selecteert op open neusgaten en een vrije ademhaling, en vermijd inspanning bij warm weer.
• Poedel — de FCI schrijft het ras toe aan Frankrijk, al verwijst de naam naar het Duitse pudeln: plassen in het water. Oorspronkelijk een waterapporteur, vandaag een intelligente, atletische gezelschapshond in vier maten. Hij verhaart nauwelijks, maar moet daardoor wel om de zes à acht weken naar de trimmer.

Italiaanse en Alpiene rassen

• Cane Corso — de Zuid-Italiaanse molosser, gefokt om hoeves te bewaken en groot wild te houden. Zelfverzekerd, gehecht aan zijn gezin en van nature terughoudend tegenover vreemden. Absoluut geen beginnershond: hij vraagt vroege socialisatie, consequente training en een baas die weet wat hij doet.
• Italiaans Windhondje — met zijn drie tot vijf kilo de kleinste windhond ter wereld, al eeuwenlang de lieveling van de Italiaanse renaissancehoven. Elegant, gevoelig en verrassend rustig in huis, met korte explosies van rensnelheid buiten. Zijn dunne poten en vacht maken hem kwetsbaar voor kou en ruw spel.
• Bernse Sennenhond — de driekleurige trekhond uit het Berner Oberland, die kaas en melk van de alpenweiden naar het dal bracht. Goedaardig, rustig en bijzonder gezinsvriendelijk. Twee kanttekeningen: hij verhaart flink en zijn levensverwachting blijft met zeven tot tien jaar aan de korte kant.

Nog meer Europese rassen die het ontdekken waard zijn

• Puli (Hongarije) — de schapendrijver met de kenmerkende koorden in zijn vacht, verrassend wendbaar en atletisch.
• Vizsla (Hongarije) — de goudbruine staande jachthond, zeer aanhankelijk en niet gemaakt om lang alleen te zijn.
• Keeshond (Nederland) — de vrolijke wolfsgrijze spits die ooit op de Hollandse binnenschepen waakte.
• Noorse Lundehund (Noorwegen) — de papegaaiduikerjager met zes tenen per poot en extreem lenige nekgewrichten.
• Petit Basset Griffon Vendéen (Frankrijk) — een ruwharige, laagbenige jachthond met een aanstekelijk vrolijk karakter.
• Spaanse Mastiff (Spanje) — de rustige kuddebewaker uit Castilië, die zelfstandig beslist en dus veel ervaring vraagt.
• Welsh Springer Spaniël (Wales) — een taaie, hardwerkende spaniël die minder bekend is dan zijn Engelse neef.

Een Europees ras kiezen: waar let je op?

Begin bij het oorspronkelijke werk, niet bij het uiterlijk. Drijf- en jachtrassen zoals de Bouvier, de Border Collie of de Jack Russell hebben elke dag een taak nodig; bewakingsrassen zoals de Cane Corso of de Spaanse Mastiff beslissen graag zelf en vragen een ervaren baas; gezelschapsrassen zoals de Cavalier of het Italiaans Windhondje passen beter bij een rustiger leven. Vergelijk daarna pas op grootte, vachtverzorging en levensverwachting.

Kijk kritisch naar gezondheid. Bij kortsnuitige rassen zoals de Franse Bulldog en de Brusselse Griffon is een vrije ademhaling het belangrijkste selectiecriterium — vraag om video van de ouders in beweging. Bij reuzenrassen zoals de Duitse Dog en de Bernse Sennenhond horen heup- en elleboogonderzoeken van beide ouders er standaard bij, en bij de Cavalier een hart- en neurologische screening.

Denk ten slotte aan de Belgische praktijk. Elke pup moet vóór de verkoop gechipt en geregistreerd zijn in DogID, en je krijgt een Europees dierenpaspoort mee. In Vlaanderen mag je enkel een pup kopen bij een erkende kweker of via een erkend asiel; koop nooit bij een tussenpersoon die de moederhond niet kan tonen. Een zeldzaam Europees ras kan een wachtlijst van maanden hebben — dat wachten is bijna altijd de betere keuze dan een importpup zonder papieren.

Bekijk deze rassen

Lees ook

Veelgestelde vragen