Hoe lang slaapt een puppy? Wat de metingen echt zeggen

Het korte antwoord, en waarom het zo moeilijk te geven is

Het beste cijfer dat we hebben komt uit Generation Pup, een Brits langetermijnonderzoek van Dogs Trust waarin eigenaars hun pup van bij de aankoop volgen. In de analyse van Kinsman en collega’s uit 2020 kwamen 4.002 pups terecht, en op de leeftijd van zestien weken sliepen zij gemiddeld 11,2 uur per etmaal, met een standaardafwijking van 2,9 uur. Op twaalf maanden was dat 10,8 uur, met een standaardafwijking van 2,7.

Elf uur dus, en niet achttien. Het verschil tussen die twee getallen is groter dan een hele werkdag. En het is geen klein detail, want wie denkt dat zijn pup twintig uur hoort te slapen, maakt zich zorgen over een volstrekt normale hond die er elf doet — en wie elf uur juist weinig vindt, gaat zoeken naar een probleem dat er niet is.

De moeilijkheid zit hem niet in de hond maar in de meting. Slaap is bij een mens al lastig te tellen, en bij een dier dat niet kan zeggen of het wakker lag, is de enige eerlijke vraag: wie heeft het geteld, en hoe? Die vraag leidt je naar drie heel verschillende antwoorden.

Het getal dat overal staat, vonden wij in geen enkele meting

Wij hebben het artikel van Kinsman van voor naar achter nagelezen: de inleiding, de resultaten, de discussie, de conclusies en de bijlage. Nergens komt een cijfer van achttien tot twintig uur voor, ook niet als verwijzing naar iemand anders. Het enige etmaalcijfer dat die auteurs uit eerdere literatuur aanhalen, is 10,1 uur, en ook dat ligt ruim onder de achttien die overal rondgaat.

Dat is op zich al veelzeggend. Het grootste puppyslaaponderzoek dat wij vonden voelt niet de behoefte om een cijfer te weerleggen dat op elke hondenwebsite staat, omdat wij dat cijfer in de wetenschappelijke literatuur niet terugvonden. Het lijkt te circuleren tussen gidsen en websites in plaats van tussen artikels.

Wij hebben niet kunnen achterhalen waar het vandaan komt, en wij beweren dus ook niet dat het verzonnen is. Wat we wel met zekerheid kunnen zeggen: wie het herhaalt, verwijst nergens naar een meting, en de metingen die wij vonden zeggen iets anders.

De grootste meting tot nu toe: vierduizend pups, en elf uur

Generation Pup werft eigenaars die in het Verenigd Koninkrijk of Ierland wonen en een pup van minder dan zestien weken hebben. Tussen mei 2016 en maart 2020 schreven 4.002 eigenaars zich in; 138 vielen af omdat er nog een geregistreerde hond in hetzelfde huishouden woonde. De gegevens komen uit drie vragenlijsten: eentje bij de inschrijving, eentje op zestien weken en eentje op twaalf maanden.

Van die deelnemers vulden 2.493 de vragenlijst van zestien weken in, waarvan 2.332 ook de slaapvragen beantwoordden. Op twaalf maanden waren dat er 1.140 en 1.091. Voor de vergelijking tussen de twee momenten blijven alleen de honden over die op allebei de momenten een antwoord gaven: 408 voor de dag, 662 voor de nacht en ongeveer 350 voor het etmaal. Dat laatste getal staat trouwens als 352 in de tekst en als 349 bij de figuur — een onnauwkeurigheid die het artikel zelf niet oplost.

Zelfs met die kanttekening is dit veruit het grootste bestand aan puppyslaapgegevens dat wij vonden. Elke andere bron die je over puppyslaap tegenkomt, werkt met tientallen honden of met geen enkele.

Wat er precies geteld is: een minimum, een maximum en een gemiddelde

Hier wordt het interessant, en hier haken de meeste samenvattingen af. Aan de eigenaars is niet gevraagd hun pup te observeren. Ze kregen een vragenlijst waarin ze een minimum en een maximum aantal uren moesten opgeven, apart voor de dag en apart voor de nacht. De onderzoekers namen van die twee het gemiddelde per hond, en middelden dat vervolgens over alle honden.

Die 11,2 uur is dus niet elf uur gemeten slaap. Het is het gemiddelde van een geschat minimum en een geschat maximum, opgegeven door iemand die er een deel van de tijd niet bij was. De auteurs zeggen dat zelf ook, en ze zeggen het scherp: eigenaars observeerden de slaap van hun hond niet rechtstreeks en konden mogelijk niet goed onderscheiden wanneer hun hond sliep en wanneer hij enkel rustte.

Er zit nog een tweede gat in. De woorden dag en nacht zijn in de vragenlijst nooit gedefinieerd. Een eigenaar die om zes uur opstaat en om elf uur gaat slapen, rekent een andere periode tot de dag dan iemand die om negen uur begint. De auteurs merken zelf op dat het antwoord daardoor ook nog eens kan verschillen tussen zomer en winter. Voor nachtgegevens van eigenaars die niet in dezelfde kamer sliepen als de hond, raden ze uitdrukkelijk voorzichtigheid aan.

Bijna de helft van de eigenaars kon de dagvraag niet beantwoorden

Dit is het cijfer dat ons het meest is bijgebleven, en het haalt zelden de samenvattingen van dit onderzoek. Van de 2.332 eigenaars die op zestien weken de slaapvragen beantwoordden, kon 58,1 procent — 1.354 mensen — een aantal uren dagslaap opgeven. Op twaalf maanden was dat nog 48,6 procent, oftewel 530 van de 1.091.

Met andere woorden: op het moment dat hun hond een jaar werd, kon meer dan de helft van de eigenaars niet zeggen hoeveel uur hij overdag sliep. Niet omdat ze onverschillig waren — het zijn mensen die zich vrijwillig voor een meerjarig onderzoek inschreven — maar omdat je het niet weet als je werkt, boodschappen doet of in een andere kamer zit.

De nachtvraag ging beter: 81,3 procent (1.896 van 2.332) en 75,2 procent (820 van 1.091) gaven daar wel een getal. Dat is logisch, want de nacht heeft een begin en een einde die je zelf meemaakt. Precies daarom is het nachtcijfer uit dit onderzoek het betrouwbaarste van de twee, en het dagcijfer het zwakste.

De omkering: de nacht werd langer in plaats van korter

Als je gelooft dat pups enorm veel slapen en dat die behoefte met de leeftijd afneemt, verwacht je dat alle cijfers dalen. Dat doen ze niet. De dagslaap daalde inderdaad: van een mediaan van 3,5 uur op zestien weken (met een interkwartielafstand van 2,5) naar 3,0 uur op twaalf maanden. De nachtslaap steeg juist, van gemiddeld 7,0 uur (standaardafwijking 1,7) naar 7,3 uur (standaardafwijking 1,6).

Dat verschil van 0,4 uur is klein maar statistisch overtuigend: t(661) = −5,5, p < 0,001, met een betrouwbaarheidsinterval van −0,5 tot −0,2 uur. Over het hele etmaal blijft er een daling van 0,3 uur over (t(351) = 2,4, p < 0,05, interval 0,1 tot 0,6) — een daling die uit de dag komt en die door de langere nacht deels wordt opgevangen.

Wat hier gebeurt is geen afname van slaapbehoefte maar een verschuiving. De hond verzamelt zijn slaap steeds meer in één blok en steeds minder in losse stukken overdag. Dat is precies wat ouders van jonge kinderen herkennen, en het is een heel ander verhaal dan “een pup slaapt veel en daarna minder”.

En dat gaat regelrecht tegen eerder onderzoek in

De auteurs verbergen dat niet. Ze schrijven dat hun bevinding ingaat tegen eerder onderzoek, dat juist vond dat honden naarmate ze ouder worden méér tijd slapend doorbrengen binnen een etmaal. Hun eigen verklaring voor de extra dagslaap op zestien weken is dat de pup zich dan nog aan een nieuw huis aan het aanpassen is.

Dat is een eerlijke verklaring, maar het is er een die je niet kan toetsen aan de gegevens die ze hebben. En het laat de lezer achter met twee literaturen die elkaar tegenspreken over de richting waarin honden hun slaap aanpassen. Als zelfs de richting omstreden is, is een exact getal van achttien uur helemaal niet te verdedigen.

Ze plaatsen hun cijfers wel keurig naast de bestaande: hun 3,5 uur dagslaap noemen ze iets langer dan de 3,2 uur die eerder voor honden van anderhalf jaar gerapporteerd werd, en voor diezelfde leeftijdsgroep citeren ze dat honden 60 tot 80 procent van een nachtperiode van twaalf uur slapend doorbrengen, oftewel 7,2 tot 9,6 uur.

Vier getallen voor hetzelfde etmaal, en geen enkel in de buurt van achttien

Zet je alles wat we in de literatuur vonden naast elkaar, dan krijg je dit. De Hongaarse slaaponderzoekers openen hun artikel met een bereik van 8 tot 14 uur dagelijkse slaap voor honden. Kinsman citeert 10,1 uur als etmaalgemiddelde uit eerdere literatuur. Kinsman meet zelf 11,2 uur op zestien weken en 10,8 op twaalf maanden. En voor de nacht alleen staat er 7,2 tot 9,6 uur in de literatuur, tegenover 7,0 tot 7,3 in de eigen meting.

Dat is geen rommeltje maar een eerlijk beeld van een jong onderzoeksveld. De spreiding tussen die getallen is ongeveer zes uur, en dat is ongeveer de spreiding die je ook binnen één meting terugvindt: een standaardafwijking van 2,9 uur betekent dat een flink deel van de normale pups ergens tussen acht en veertien uur zit.

Wat je er als eigenaar uit moet onthouden is niet een nieuw getal maar een bereik. Een pup die ergens tussen de acht en de veertien uur per etmaal slaapt, zit in het gezelschap van de overgrote meerderheid van de pups die in dit onderzoek geteld zijn.

Het tweede meetsysteem: het EEG heeft nooit een etmaal gemeten

Naast de vragenlijsten bestaat er een tweede onderzoekslijn, en die is veel preciezer. Aan de Eötvös Loránd Universiteit in Boedapest plakt men elektroden op de schedel van gewone gezinshonden en meet men hun slaap zoals bij een mens: met polysomnografie, waarbij sluimer, diepe slaap en REM-slaap apart worden gescoord. Reicher en collega’s publiceerden in 2021 de grootste reeks daarvan bij jonge honden: 60 dieren tussen de twee en veertien maanden, met een gemiddelde leeftijd van 7,8 maanden.

En nu de beperking die alles bepaalt. In hun eigen woorden hadden alle slaapopnames een minimumduur van een half uur en een maximumduur van drie uur. Ze vonden plaats in de namiddag, met een starttijd tussen twaalf en achttien uur, in een donkere en stille ruimte waar de eigenaar op een matras naast de hond ging liggen.

Dat betekent dat de EEG-cijfers die je over puppyslaap leest, uit een middagdutje komen. Wij vonden geen enkele studie die een pup een etmaal lang aan een EEG heeft gelegd. Wie een uitspraak over de totale dagelijkse slaapduur van een pup op hersenonderzoek baseert, baseert hem op hooguit drie uur ervan.

Wat het EEG wel ziet: de structuur verandert, niet de duur

Juist omdat ze de duur niet konden meten, keken de onderzoekers naar iets anders: de samenstelling van de slaap. En daar zit wel beweging. Het aandeel sluimer nam toe met de leeftijd (F = 9,517, p < 0,001), vooral tussen de twee en de acht maanden. Het aandeel REM-slaap nam juist af (F = 4,363, p = 0,014): bij de honden van twee tot drie maanden besloeg REM gemiddeld 27,6 procent van de slaap, met een forse standaardafwijking van 16,0 procentpunt.

En wat níet veranderde, is misschien het interessantst: het aandeel diepe, niet-REM-slaap bleef gelijk over die leeftijdsrange van twee tot veertien maanden (F = 1,598, p = 0,192). Het kerndeel van de slaap is bij een pup van twee maanden dus in verhouding even groot als bij een hond van ruim een jaar. Wat krimpt, is de droomslaap; wat groeit, is de halfwakkere toestand ervoor.

Ook het elektrische beeld verschoof: trage deltagolven namen af met de leeftijd (F = 3,337, p = 0,046) en theta, alfa, sigma en beta namen allemaal toe, met beta het sterkst van allemaal (F = 38,333, p < 0,001). Dat is het patroon van een rijpend brein en niet van een vermoeid brein — en het verklaart waarom een pup anders slaapt dan een volwassen hond zonder dat hij daarom langer slaapt.

De aanwijzing dat duur en leeftijd niet samenhangen

In dezelfde studie zit een detail dat zelden geciteerd wordt. De onderzoekers breidden hun groep uit tot 91 honden van twee tot dertig maanden en keken naar drie dingen: hoe lang het duurde voor de hond insliep, hoe lang hij wakker lag en hoe lang hij sliep.

De eerste twee hingen duidelijk met de leeftijd samen. Oudere honden hadden een langere inslaapduur (tau-b = 0,272, p < 0,001) en lagen langer wakker (tau-b = 0,381, p < 0,001). Maar de slaapduur zelf vertoonde geen enkel verband met de leeftijd: tau-b = 0,057, p = 0,422.

Dat is binnen een opname van hooguit drie uur gemeten en je mag het dus niet doortrekken naar een heel etmaal. Maar het wijst dezelfde kant op als de Britse vragenlijsten: wat met de leeftijd verandert is niet in de eerste plaats hoeveel een hond slaapt, maar hoe makkelijk hij in slaap valt en hoe lang hij wakker blijft.

Drie van de vijftien honden sliepen helemaal niet

Nog een cijfer dat zelden wordt doorverteld. In een van de Hongaarse studies staat in het bijschrift van de resultatentabel dat de niet-REM-slaap tijdens de gewenningssessie gemiddeld 32,1 minuten duurde, met een standaardafwijking van 7,4 minuten, bij twaalf honden — want drie van de vijftien honden sliepen tijdens die sessie helemaal niet.

Zet dat naast de omstandigheden. Een donkere, stille kamer. De eigenaar ligt naast de hond op een matras. De hond heeft een actieve dag gehad. Het is namiddag. En toch viel een vijfde van de honden niet in slaap, en haalden degenen die het wel deden gemiddeld iets meer dan een half uur diepe slaap in een sessie van maximaal drie uur.

In de studie van Reicher gebeurde iets vergelijkbaars: zeventien honden kwamen bij de eerste poging niet tot slapen, vijftien werden teruggevraagd en acht daarvan lukte het de tweede keer wel. Wie zich afvraagt waarom zijn pup in een nieuwe omgeving niet slaapt, heeft daar zijn antwoord: dat lukte zelfs in een stille, donkere laboratoriumkamer lang niet bij elke hond.

“Laat een pup slapen, dan leert hij beter”: het zwakst onderbouwde van de drie

Dit argument kom je overal tegen, en van de drie onderzoekslijnen is het de zwakst onderbouwde. De studie waarnaar meestal verwezen wordt is die van Kis en collega’s uit 2017, waarin honden twee bekende handelingen — zitten en liggen — onder nieuwe, Engelstalige commando’s leerden in plaats van de vertrouwde Hongaarse. In het tweede deel van dat onderzoek kregen 53 honden na het leren een uur in een van vier toestanden: slapen in de geparkeerde auto van de eigenaar (14 honden), wandelen op de campus (14), een onverwante taak leren (12) of met een speeltje liggen spelen (13).

En de slaapgroep verbeterde niet significant. De auteurs schrijven het zelf op: het verschil tussen de nulmeting en de hertest was niet significant, ondanks een tendens tot verbetering. In cijfers ging die groep van ongeveer 58 naar ongeveer 60 procent correct — en pas een week later stond diezelfde groep op bijna 68 procent, een verschil dat wel hard was.

De spelgroep deed iets wat je niet verwacht: die ging bij de hertest significant achteruit (p < 0,001) en stond een week later juist weer significant vooruit. De groep die intussen iets anders leerde, bewoog geen millimeter, niet bij de hertest en niet een week later. Het enige wat je uit dit deel van het onderzoek kan besluiten, is dat een uur rust niet aantoonbaar beter is dan een uur wandelen.

Wat er wel hard is aan slaap en leren

Het eerste deel van datzelfde onderzoek is sterker. Daarin kregen vijftien honden na de leersessie geen uur maar drie uur, en wel onder polysomnografie. Daar steeg de prestatie wél significant ten opzichte van de nulmeting: t(14) = 3,833, p = 0,002. De auteurs wijten het verschil met het tweede deel uitdrukkelijk aan die drie uur tegenover één uur, en schrijven dat toekomstig onderzoek moet uitmaken hoeveel slaap er precies nodig is.

Het verrassende zit in wat er níet samenhing met die vooruitgang. Niet de slaapduur. Niet de macrostructuur — dus niet hoeveel procent sluimer, diepe slaap of REM de hond had gehad. Wat wél samenhing, waren twee spectrale maten binnen de REM-slaap: minder deltavermogen (r = −0,683, p = 0,01) en meer betavermogen (r = 0,536, p = 0,05).

Daarnaast veranderde het leren de slaap zelf. In de niet-REM-slaap nam het deltavermogen toe (t(14) = 2,943, p = 0,011) en het alfavermogen af (t(14) = 2,225, p = 0,043); in de REM-slaap nam theta toe (t(10) = 3,130, p = 0,011). De boodschap is dus niet “meer slaap is beter leren”, maar “leren verandert hoe de hond slaapt, en de kwaliteit van die slaap hangt samen met wat blijft hangen”.

De slaapspoeltjes, en het onverwachte seksverschil

Op dezelfde vijftien honden deed Iotchev in 2017 een tweede analyse, naar slaapspoeltjes: korte uitbarstingen van elektrische activiteit tijdens de diepe slaap, die bij mensen met geheugenvorming in verband worden gebracht. De dichtheid van die spoeltjes in de leerconditie steeg mee met de leerwinst (F(1,11) = 7,656, p = 0,018), en lag in de leerconditie hoger dan in de controleconditie: 3,76 tegenover 2,87 spoeltjes per minuut (t(14) = 2,264, p = 0,04).

Dat gold alleen voor spoeltjes tussen 9 en 16 hertz en vooral voor de trage daarvan, onder de 13 hertz (F(1,11) = 10,412, p = 0,008). De snelle spoeltjes voorspelden niets (F(1,9) = 0,005, p = 0,946), en ook de frequentiebanden die andere onderzoekers gebruiken — 5 tot 12 en 12 tot 14 hertz — gaven geen enkel verband.

En dan het vreemdste resultaat van de hele reeks: teven leerden meer bij dan reuen. De leerwinst was 15,6 tegenover 4,4 procentpunt (t(12) = 2,636, p = 0,022), en de spoeltjesdichtheid 4,75 tegenover 2,69 per minuut (t(11) = 4,787, p = 0,001). Leeftijd deed voor de leerwinst niets (F(1,12) = 0,759, p = 0,401). Het gaat om vijftien honden en de auteurs zijn zelf voorzichtig, maar het is een verschil dat op weinig puppypagina’s staat.

Slecht slapen en druk gedrag hangen samen, maar niemand weet welke kant op

De vraag die veel eigenaars eigenlijk stellen als ze naar slaapduur zoeken, is: is mijn pup te druk? Daar is in 2023 iets over gemeten. Carreiro en collega’s legden 86 gezinshonden tussen zes maanden en veertien jaar aan het EEG en lieten hun eigenaars een vragenlijst invullen over hyperactiviteit, impulsiviteit en onoplettendheid.

Honden met een hogere score voor hyperactiviteit en impulsiviteit hadden een lagere slaapefficiëntie (tau-b = −0,208, p = 0,031) en lagen na het inslapen langer wakker (tau-b = 0,198 en 0,203, p = 0,031). De score voor onoplettendheid hield na correctie voor meervoudig testen geen stand (p = 0,062). En hyperactiviteit hing met geen enkele duurmaat samen: niet met sluimer, niet met diepe slaap, niet met REM.

Het is nadrukkelijk een verband en geen oorzaak. De auteurs claimen zelf geen richting en wijzen erop dat ze niet konden uitsluiten dat de honden vóór de opname verschillend actief waren geweest. Wat je er wel uit meeneemt: als je pup onrustig slaapt, is dat eerder een signaal over de kwaliteit van zijn rust dan over het aantal uren dat hij ligt.

Waar pups in de praktijk slapen: van bench naar mand

Generation Pup vroeg ook waar de pups sliepen, en die cijfers zijn nuttiger dan de duurcijfers omdat een eigenaar de slaapplek wél betrouwbaar kan rapporteren. Op zestien weken was de meest genoemde slaapplaats de bench of kennel, bij 66,6 procent van de honden (1.550 van 2.328). Op twaalf maanden was dat de hondenmand geworden, bij 49,9 procent (540 van 1.083).

Het aantal honden met meer dan één slaapplaats steeg van 29,8 procent (693 van 2.328) naar 43,9 procent (475 van 1.083). Dat is een hond die zich over de maanden heen een eigen plekkenroutine aanmeet: de mand overdag, iets anders ’s nachts, de koele vloer bij warm weer.

En wat het inslapen betreft: op zestien weken werd 59,4 procent van de pups (1.385 van 2.332) te slapen gelegd in een ruimte zonder menselijk gezelschap. Op twaalf maanden was dat gezakt naar 53,6 procent (585 van 1.091). De bench als startpunt en de mand als eindpunt is dus niet alleen wat trainers aanraden, het is ook wat er in deze cohorte feitelijk gebeurde.

En als ze mogen kiezen, kiezen ze gezelschap

Het aandeel honden dat ’s nachts toegang had tot mensen steeg fors: van 24,4 procent (526 van 2.152) op zestien weken naar 40,4 procent (441 van 1.091) op twaalf maanden. Eigenaars worden in dat eerste jaar dus soepeler, niet strenger.

Maar het cijfer dat telt, is wat de honden mét die keuze dan deden. Van de pups die ’s nachts bij mensen konden komen, koos 86,7 procent ervoor om dicht bij hen te liggen: 449 van de 518 op zestien weken, en op twaalf maanden nagenoeg hetzelfde beeld met 382 van de 441.

Dat is bijna negen op de tien, en het is een van de weinige gegevens over puppyslaap waarbij de hond zelf gestemd heeft in plaats van de eigenaar. Het zegt niets over hoeveel uur hij slaapt, maar wel iets over wat hij daarbij wil: niet alleen zijn. Wie daar praktisch mee aan de slag wil zonder meteen de hond in bed te nemen, vindt in onze gids over benchtraining het opbouwtraject om de bench eerst naast het bed en daarna elders te zetten.

De Belgische wet regelt de slaapplek van een pup tot de dag vóór je hem krijgt

Hier wordt het juridisch, en het beeld is scherper dan we verwachtten. Het koninklijk besluit van 27 april 2007 over erkenningsvoorwaarden voor inrichtingen voor dieren bevat wel degelijk regels over slapen. Artikel 7, §2 bepaalt dat de dieren beschikken over een droge en comfortabele rustplaats, en dat het strooisel geregeld wordt ververst. Artikel 7, §1 bepaalt dat een honden- of kattenjong jonger dan zeven weken niet alleen in een hok mag worden ondergebracht.

Artikel 5, §3 gaat over het ritme: de dieren worden niet voortdurend in de duisternis of in het licht gehouden, en het natuurlijke dag- en nachtritme wordt gerespecteerd zelfs op de sluitingsdagen van de inrichting. Artikel 7, §6 eist voor binnenruimtes voldoende natuurlijke lichtinval voor de ontwikkeling van een normaal dag- en nachtritme. Er is zelfs een artikel 8 dat tussen zonsopgang en zonsondergang een minimale interactieve aanwezigheid oplegt.

En dan de draai. Al die artikelen gelden voor erkende inrichtingen: kwekerijen, asielen, pensions, handelszaken. Artikel 9, §3 verbiedt spenen vóór acht weken en artikel 28 verbiedt het verhandelen van honden jonger dan acht weken. Op precies het moment dat de pup oud genoeg is om de jouwe te worden, houdt dat hele pakket op te gelden. Vanaf dan val je terug op artikel 10 van de Vlaamse Codex Dierenwelzijn, dat spreekt over aangepaste huisvesting, voldoende ruimte en bewegingsvrijheid, en over verlichting — en dat geen enkel uur noemt.

Waar de wet wel een getal op zet, en waar niet

Het merkwaardige is dat de Belgische regelgeving over de slaapruimte van een hond wél precies durft te zijn. Bijlage II bij datzelfde besluit zet de minimumhoogte van een verblijf op ten minste tweemaal de schofthoogte van de grootste hond in het verblijf, met een ondergrens van 75 centimeter. Voor één hond loopt het minimumoppervlak van 1 vierkante meter bij een schofthoogte onder 25 centimeter op tot 7 vierkante meter boven 75 centimeter.

Ook de werpbox heeft cijfers: voor pups tot zeven weken 1 tot 5 vierkante meter naargelang de schofthoogte van de moeder, en voor pups tot tien weken 1,5 tot 10 vierkante meter. Er staat zelfs dat honden ten minste tweemaal per dag gecontroleerd worden, en dat ze bij gebrek aan een permanent buitenbeloop minstens twee uur per dag gedurende vijf dagen per week worden uitgelaten.

De wetgever rekent dus in vierkante meters, in centimeters, in controles per dag en in uren buiten. Maar in de teksten die wij konden nalezen staat nergens een aantal uren rust, een aantal uren duisternis of een maximumtijd dat een hond alleen mag worden gelaten. Het enige wat over slaap wordt gezegd, is dat er een rustplaats moet zijn en dat het dag- en nachtritme moet worden gerespecteerd. Hoe lang dat ritme duurt, laat de wet net zo open als de wetenschap.

Wat je hiermee doet, per leeftijd

Acht tot zestien weken. Reken op ongeveer elf uur per etmaal, verdeeld over een nacht van rond de zeven uur en drie à vier uur verspreid over de dag, met een spreiding van een paar uur naar beide kanten. Het grootste deel van die dagslaap gebeurt in losse stukken, en die stukken zijn kort. Zorg dat er een vaste, rustige plek is waar niemand overheen stapt, en accepteer dat de pup in een nieuwe of drukke omgeving niet inslaapt: dat lukte zelfs in een stille laboratoriumkamer niet bij elke volwassen hond.

Vier tot twaalf maanden. De nacht wordt iets langer en de dagslaap iets korter, maar het etmaaltotaal verandert nauwelijks — in de Britse gegevens 0,3 uur over acht maanden. Verwacht dus geen grote daling, en maak je ook geen zorgen als het dagelijkse dutje blijft. Wat wel verandert, is dat hij moeilijker inslaapt en langer wakker ligt, en dat is normaal.

Over de hele periode. Let niet op het aantal uren maar op de kwaliteit: slaapt hij door, of is hij constant aan het verliggen en wakker schieten? Dat laatste is de maat die in het onderzoek met gedrag samenhing, niet de duur. En als een pup plots duidelijk minder gaat slapen, slechter eet of ’s nachts onrustig wordt zonder aanwijsbare reden, is dat een reden om de dierenarts te bellen en niet om een uurtabel te raadplegen.

Het eerlijke antwoord op de vraag

Hoe lang slaapt een puppy? Ongeveer elf uur per etmaal volgens de grootste meting die wij vonden, met een spreiding die van acht tot veertien uur loopt en met een dagdeel dat zelfs de eigenaars in dat onderzoek voor de helft niet konden inschatten. Achttien tot twintig uur zijn wij in geen enkel nagelezen artikel tegengekomen.

Daarachter ligt iets wat nuttiger is dan een getal. De slaap van een pup verandert in dat eerste jaar vooral van vórm: van losse stukken naar één blok, met minder droomslaap en meer sluimer, en met een kerndeel diepe slaap dat in verhouding niet krimpt. Dat is wat het hersenonderzoek laat zien, en het verklaart waarom een pup je anders voorkomt dan een volwassen hond zonder dat hij daarom veel langer ligt.

En het argument waarvoor de meeste mensen deze vraag stellen — slaap is goed voor het leren — klopt waarschijnlijk, maar niet op de manier waarop het verteld wordt. Een uur rust gaf geen aantoonbaar betere prestatie dan een uur wandelen. Drie uur wel. En wat met de vooruitgang samenhing, was niet hoe lang of hoe diep de hond sliep, maar hoe zijn hersengolven er tijdens die slaap uitzagen. Dat is een eerlijker antwoord dan een rond getal, en het is het enige dat op metingen rust.

Bekijk deze rassen

Lees ook

Veelgestelde vragen