Chihuahua vs Yorkshire Terriër: welke minihond past bij jou?

Twee minihonden, twee heel verschillende papieren

Op papier zijn dit geen verwante rassen. De chihuahua staat bij de FCI in groep 9 (gezelschapshonden), sectie 6, met Mexico als land van herkomst. Het ras werd definitief erkend op 4 december 1959 en de geldende standaard draagt nummer 218, gepubliceerd op 4 september 2019. De yorkshire terriër hoort in groep 3 (terriërs), sectie 4: toy terriërs, met Groot-Brittannië als land van herkomst, definitief erkend op 30 oktober 1954, standaard nummer 86. Die laatste standaard is opvallend vers: de geldende versie is gepubliceerd op 8 september 2026, nauwelijks een maand voor deze post. Voor geen van beide rassen is een werkproef vereist.

Dat groepsverschil is meer dan administratie. Een terriër is op papier een werkhond: een dier dat zelfstandig beslissingen neemt, doorzet en zich niet laat tegenhouden. De yorkshire is daar de kleinste uitvoering van, geen schoothondje dat toevallig klein uitviel. De chihuahua zit in de groep waarvan de opdracht letterlijk gezelschap is. In de praktijk zie je dat terug in hoe de twee rassen reageren op een vreemde hond in de lift: de yorkshire gaat er vaak recht op af, de chihuahua kiest vaker voor afstand houden of imponeren. Geen van beide reacties is per definitie makkelijk om mee te leven, maar ze vragen een ander soort opvoeding.

De standaarden verschillen ook in hoe streng ze over gewicht zijn. Bij de chihuahua is gewicht het énige maatcriterium: de standaard zegt uitdrukkelijk dat alleen het gewicht beoordeeld wordt en niet de hoogte. Toegelaten is 1 tot 3 kg, ideaal 1,5 tot 2,5 kg, en honden onder 1 kg of boven 3 kg worden gediskwalificeerd. De yorkshire-standaard noemt één bovengrens: tot 3,2 kg. In beide gevallen loopt de werkelijkheid ruim boven de standaard uit. In de Britse VetCompass-data is het mediane volwassen gewicht van de chihuahua 3,4 kg en van de yorkshire 5,06 kg — bij de yorkshire dus meer dan anderhalve kilo boven de rasnorm. Wie een hond van drie kilo verwacht en er een van vijf krijgt, heeft geen slechte hond, maar wel een andere hond dan de standaard beschrijft.

Nog twee details uit de chihuahua-standaard die in verkoopadvertenties zelden opduiken, maar wel diskwalificerend zijn: de merlekleur en het zogenaamde deer type, de atypisch gestileerde bouw met een fijne kop, lange nek en lange benen. Merlechihuahua’s worden in advertenties als bijzonder en duur aangeprezen; in de FCI-ring vliegen ze eruit. Bij de yorkshire zijn de diskwalificerende fouten beperkt tot agressief of overdreven schuw gedrag en duidelijke fysieke of gedragsmatige afwijkingen — maar de kleurbeschrijving is streng: donker staalblauw van achterhoofd tot staartaanzet, tan op kop, borst en benen, en elke andere kleur of combinatie is onaanvaardbaar.

Levensduur: het cijfer dat bijna niemand goed gokt

Vraag een willekeurige hondenliefhebber welk van de twee het langst leeft, en je krijgt meestal de chihuahua te horen — de kleinste hond ter wereld, dus de langstlevende. De primaire-zorgdata zeggen iets anders.

Voor de yorkshire terriër publiceerde de groep rond VetCompass in augustus 2025 een analyse van 28.032 yorkshires onder 905.542 honden in Britse eerstelijnspraktijken (Engdahl e.a., Companion Animal Health and Genetics 2025;12:6), met 3.308 dossiers manueel doorgenomen. De mediane leeftijd bij overlijden kwam daar uit op 13,56 jaar (IQR 11,30-15,15), tegenover 12,0 jaar voor alle Britse honden samen. Dat is ongeveer anderhalf jaar langer dan het gemiddelde. In een vergelijking van achttien Britse rassen haalde de yorkshire een levensverwachting vanaf één jaar van 12,54 jaar, net achter de jack russell terriër met 12,72 jaar. De onderzoekers van het Royal Veterinary College vatten hun eigen resultaat samen als een goed gezondheidsrapport voor het ras.

Voor de chihuahua bestaat een vergelijkbare analyse: O’Neill e.a., BMC Veterinary Research 2020, over 11.647 chihuahua’s onder 336.865 honden in 438 Britse praktijken, met 5.660 dossiers manueel nagekeken. Daar kwam de mediane leeftijd bij overlijden uit op 8,2 jaar (IQR 3,5-12,1), op basis van 102 geregistreerde sterfgevallen. Dat is bijna vier jaar onder het algemene gemiddelde van 12,0 jaar, en ver onder de meer dan twaalf jaar die rasclubs doorgaans vermelden. Binnen het ras zat er bovendien een groot verschil tussen de seksen: teven haalden mediaan 10,2 jaar, reuen 6,9 jaar (p = 0,005). Een eerdere Britse studie kwam voor het ras zelfs op 7,1 jaar uit.

Hier hoort een eerlijke nuance bij, en die vind je op de meeste Nederlandstalige pagina’s niet. Een mediane leeftijd bij overlijden is géén levensverwachting: hij wordt sterk beïnvloed door de leeftijdsopbouw van de populatie. De chihuahua zat in die periode in volle opmars — het aandeel van het ras in alle jaarlijks geboren honden steeg van 1,01 procent in 2005 naar 5,35 procent in 2016 — waardoor de populatie overwegend jong was, met een mediane leeftijd van 2,8 jaar. In zo’n populatie wegen jonge sterfgevallen zwaar door. Bij de yorkshire liep het precies omgekeerd: het aandeel in de geboortes zakte van 3,54 procent naar 2,15 procent, de populatie verouderde (mediane leeftijd 5,52 jaar) en dat duwt het sterftecijfer naar boven. Een deel van het gat van ruim vijf jaar is dus statistiek, geen biologie.

Wat niet door de leeftijdsopbouw te verklaren valt, is wáár de honden aan sterven. Bij de chihuahua stond hartziekte bovenaan met 18,8 procent van de sterfgevallen met een opgegeven oorzaak (95% BI 10,9-29,0), gevolgd door een aandoening van de lagere luchtwegen met 16,3 procent en een ongeval of trauma met 13,8 procent. In een Amerikaanse studie over 82 rassen had de chihuahua de derde hoogste relatieve aandeel cardiovasculaire sterfgevallen van alle onderzochte rassen. Bij de yorkshire zag het profiel er heel anders uit: hersenaandoeningen 9,79 procent, nieraandoeningen 8,73 procent en eetlustproblemen 8,20 procent — typische aandoeningen van oude honden, en geen enkele oorzaak boven de tien procent. Bij de yorkshire werd 85,71 procent van de sterfgevallen begeleid door euthanasie, wat erop wijst dat het meestal om een geplande beslissing aan het eind van een lang leven ging.

De les voor wie kiest: dat trauma op plaats drie staat bij de chihuahua is geen detail. Een hond van drie kilo die onder een stoel kruipt, van de bank springt of door een kind opgetild wordt, loopt een reëel risico. Dat geldt voor beide rassen, maar de chihuahua is gemiddeld anderhalve kilo lichter en kiest vaker de plekken waar hij niet gezien wordt.

Het gebit: hier verliest de yorkshire terriër duidelijk

Als er één dossier is waar de yorkshire slechter uitkomt dan de chihuahua, is het het gebit. Parodontitis is bij de yorkshire de meest voorkomende aandoening van allemaal, met een jaarprevalentie van 21,10 procent (95% BI 19,71-22,49). Bij de chihuahua is dat 13,5 procent (95% BI 12,6-14,4), en bij alle Britse honden samen 12,52 procent. De yorkshire zit dus op bijna het dubbele van het gemiddelde — en dat is nog een onderschatting, want een gebitsaandoening wordt alleen geregistreerd als iemand ernaar kijkt.

Op groepsniveau wordt het verschil nog duidelijker: 26,84 procent van de yorkshires had in één kalenderjaar minstens één tandheelkundig probleem, tegenover 19,0 procent bij de chihuahua. De onderliggende verklaring is bekend en geldt voor beide rassen: honden onder de 10 kg hebben ongeveer 3,07 keer meer kans op parodontitis dan honden van 30 tot 40 kg. In een kleine kaak staan dezelfde 42 tanden als in een grote, alleen dichter op elkaar, met minder ruimte voor speeksel en meer plaats voor tandplak.

Een tweede probleem komt er bij beide rassen bovenop: melktanden die blijven staan. Bij de chihuahua kreeg 5,7 procent die diagnose (95% BI 5,1-6,4), bij de yorkshire 3,57 procent (95% BI 2,94-4,20), tegenover 1,01 procent bij alle honden. Een blijvende melktand duwt de definitieve tand scheef en creëert een spleet waar voedsel in blijft zitten — precies de plek waar parodontitis begint. Laat de kaak van je pup tussen de vier en zeven maanden altijd nakijken; een melktand die naast een definitieve tand staat, hoort eruit.

Praktisch: bij een hond van drie kilo is poetsen geen luxe maar de enige ingreep die je zelf kan doen. In een gerandomiseerde studie zat poetsen om de twee dagen in dezelfde winnende groep als dagelijks poetsen, terwijl wekelijks poetsen in de verliezende groep zat. Een gebitsreiniging onder narcose kost in België ongeveer 187 tot 307 euro, en die reken je bij deze twee rassen beter in als een terugkerende kost dan als een eenmalige.

De knieën: gelijkspel, en allebei verliezen ze

Patellaluxatie — een knieschijf die uit zijn groeve schiet — is het klassieke probleem van kleine rassen, en hier liggen de twee bijna gelijk. Bij de yorkshire bedroeg de prevalentie 3,42 procent tegenover 1,04 procent bij alle Britse honden. Bij de chihuahua 4,0 procent. Uitgedrukt als kans ten opzichte van kruisingen in Engeland staat de pomeriaan bovenaan met 6,5 keer, gevolgd door de chihuahua met 5,9 keer en de yorkshire met 5,5 keer. In Zweedse verzekeringsdata lag het relatieve risico voor de yorkshire op 7,3 keer dat van andere verzekerde honden.

Met andere woorden: het idee dat de chihuahua het stevigere hondje is, klopt niet. Beide rassen zitten in de hoogste risicogroep, met een onderling verschil dat kleiner is dan het verschil tussen twee fokkerijlijnen binnen hetzelfde ras. Dat laatste is het bruikbare nieuws: patellaluxatie is grotendeels erfelijk en wordt bij beide rassen door een dierenarts onderzocht met een eenvoudige manuele test, zonder narcose en zonder beeldvorming. Een fokker die kan vertellen hoe de knieën van beide ouderdieren beoordeeld zijn, en door wie, doet aan zijn kant het werk dat jij later niet moet betalen.

Signalen om zelf op te letten in het eerste levensjaar: een pup die tijdens het spelen plots drie stappen op drie poten zet en daarna weer normaal verder loopt, een hond die regelmatig hinkt na opstaan, of een pup die consequent weigert te springen. Dat zijn geen groeipijnen die er wel uit gaan. Overgewicht maakt het in alle gevallen erger, en bij een hond van drie kilo is tweehonderd gram al zeven procent van zijn lichaamsgewicht.

De schedel van de chihuahua: 92 procent heeft een opening

Dit is het onderdeel van de vergelijking waar de harde cijfers het verst van de verkooppraatjes liggen. De chihuahua staat bekend om zijn molera: de zachte plek bovenop de schedel, waar de botnaden niet volledig gesloten zijn. In veel advertenties wordt die molera gepresenteerd als een charmant raskenmerk, en de Amerikaanse rasstandaard geeft daar gelijk in: die beschrijft de schedel als een goed gewelfde apple dome, letterlijk "met of zonder molera". De FCI-standaard zegt het omgekeerde: "honden met een open fontanel" staat daar bij de diskwalificerende fouten.

Wie heeft gelijk? In 2021 publiceerde een Fins-Britse onderzoeksgroep twee studies die de vraag voor het eerst met beeldvorming benaderden (Kiviranta, Rusbridge, Lappalainen, Junnila en Jokinen, Journal of Veterinary Internal Medicine 2021). Vijftig chihuahua’s van particuliere eigenaars werden zowel met CT als met MRI onderzocht. Resultaat: 46 van de 50 honden, dus 92 procent, hadden minstens één blijvende fontanel. Gemiddeld 2,8 openingen per hond, met een uitschieter tot dertien. Van de 138 gevonden openingen zat 48 procent dorsaal, 37 procent caudaal en 14 procent lateraal; de frontopariëtale naad, waar de klassieke bregmatische molera zit, was bij 78 procent van de honden aangetast. Zeven honden met openingen hadden er net géén op die klassieke plek.

Toegepast op de letter van de FCI-standaard betekent dat dus dat negen op de tien chihuahua’s in principe diskwalificeerbaar zijn. In de praktijk voelt een keurmeester de bovenkant van de schedel en niet de hele naad, dus wordt die regel zelden zo streng toegepast — maar het laat zien hoe ver de rasnorm van de werkelijkheid van het ras is afgedwaald.

Veel belangrijker dan de ja-of-nee-vraag is wat die studies over de grootte vonden. Honden met klachten die passen bij een Chiari-achtige malformatie of syringomyelie hadden een significant grotere totale fontaneloppervlakte dan honden zonder klachten: 133,7 vierkante millimeter tegenover 33,7 (p = 0,003). En het aantal aangetaste naden scheidde de twee groepen nog scherper: bij de honden zónder klachten had 91 procent nul tot twee aangetaste naden en geen enkele hond meer dan vier, terwijl bij de honden mét klachten maar 45 procent in die categorie van nul tot twee viel.

Het tweede deel van het onderzoek legde er de neurologische bevindingen naast. Van de vijftig honden had 40 procent syringomyelie — vochtholtes in het ruggenmerg — en 36 procent een verwijd vierde ventrikel. Meer aangetaste naden gingen samen met meer syringomyelie (p = 0,004), met een groter zijventrikelvolume (p < 0,001) en met meer verdringing ter hoogte van de overgang tussen schedel en nek (p < 0,001). De meest gerapporteerde klachten waren aanhoudend krabben bij 76 procent en gangwerkproblemen bij 52 procent. De auteurs zijn voorzichtig: dit zijn verbanden, geen bewezen oorzaken, en er werd niet gecorrigeerd voor meervoudig testen. Maar hun conclusie is ondubbelzinnig: de gedachte dat blijvende fontanellen klinisch onbelangrijk zijn, houdt geen stand, en de grote bregmatische molera verdient een kritische herziening als gewenst raskenmerk.

En dan de bevinding die in Vlaanderen het meeste gewicht heeft: een lager lichaamsgewicht ging samen met méér aangetaste naden (p = 0,01). Dat is precies de kant waar de markt op duwt. "Teacup", "mini" en "extra klein" zijn de duurste labels in de chihuahua-advertenties, en de FCI-standaard diskwalificeert honden onder één kilo niet voor niets. Wie bewust onder de ondergrens fokt, selecteert mee op de schedelvorm die in dit onderzoek samenhing met syringomyelie.

Juridisch is dat in Vlaanderen bovendien geen vrijblijvende keuze. Artikel 14 van het Besluit van de Vlaamse Regering over de fokkerij van honden en katten van 31 mei 2024 bepaalt dat bij de selectie van fokdieren rekening wordt gehouden met hun anatomische, fysiologische en gedragskenmerken, zodat het welzijn en de gezondheid van het ouderdier en de nakomelingen niet in het gedrang komen, en verbiedt het fokken met fokdieren die een erfelijke aandoening vertonen die niet kan worden verholpen door oordeelkundige paringscombinaties. Artikel 6 verplicht fokprogramma’s om erfelijke aandoeningen terug te dringen en de toename van de gemiddelde inteelt te begrenzen. Een advertentie die het extreem lage gewicht van de pups als verkoopargument gebruikt, staat daar op zijn minst op gespannen voet mee.

Wat je er concreet mee doet: vraag het gewicht van beide ouderdieren en reserveer geen pup bij een fokker die onder de 1,5 kilo mikt. Laat bij je eigen chihuahua het aanhoudend krabben in de hals- en schouderzone nooit afdoen als een tic — bij 76 procent van de honden met klachten in dit onderzoek was dat het eerste signaal.

De luchtweg van de yorkshire: tracheacollaps

Waar de chihuahua een schedeldossier heeft, heeft de yorkshire een luchtwegdossier. De luchtpijp van een yorkshire is een slappe buis geworden door jarenlange selectie op een kleine, fijne bouw, en die kan tijdens het inademen gedeeltelijk dichtklappen. Het geluid is onmiskenbaar: een droge, honkende hoest die vaak start bij opwinding of bij druk op de hals.

In mei 2026 publiceerde het Animal Medical Center in New York het grootste cijferoverzicht tot nu toe (Weisse, Kwok, Berent en Andy, Journal of Veterinary Internal Medicine 2026;40(3), artikel aalag094, online op 14 mei 2026). Van 11.061 yorkshire terriërs in hun bestand had 6,7 procent — 739 honden — een ernstige vorm van het tracheacollapssyndroom. De mediane leeftijd bij diagnose was 10,0 jaar (IQR 8,0-13,0), en de aandoening werd vaker bij reuen vastgesteld: 59 procent tegenover 41 procent teven (p = 0,004).

Dezelfde studie keek naar aangeboren portosystemische shunts, de leveraandoening waar de yorkshire ook om bekendstaat: 0,8 procent van de honden, oftewel 93 dieren, met een mediane diagnoseleeftijd van 2,7 jaar (IQR 1,0-5,7). Interessant is wat de auteurs vervolgens weerlegden. Omdat de yorkshire het enige ras is dat in de literatuur standaard in de top vijf van beide aandoeningen opduikt, bestaat het vermoeden dat ze samenhangen. Dat blijkt niet zo: slechts zes honden hadden beide aandoeningen, 0,05 procent, en dat is niet meer dan wat je op basis van kans zou verwachten. Bij alle zes werd de shunt eerst gediagnosticeerd.

Bij deze cijfers hoort een stevig voorbehoud. Het Animal Medical Center is een verwijskliniek, geen eerstelijnspraktijk: honden komen daar terecht omdat ze een probleem hebben. De 6,7 procent is dus vrijwel zeker een overschatting voor een gemiddelde yorkshire in Vlaanderen. Wat de studie wel betrouwbaar vertelt, is de leeftijd waarop je het mag verwachten — rond tien jaar, dus niet bij een pup — en dat reuen meer risico lopen.

De praktische consequentie geldt voor beide rassen en is gratis: geen halsband aan de leiband. Bij een hond met een slappe luchtpijp zet elke trek aan een halsband druk op precies de plek die al kwetsbaar is, en bij de chihuahua geldt hetzelfde argument via de nek en de craniocervicale overgang. Een Y-tuig verdeelt die druk over de borst. Een halsband mag blijven zitten voor het naamplaatje; de leiband gaat aan het tuig. Overgewicht is de tweede hefboom: afvallen is bij tracheacollaps een van de weinige maatregelen waarvan dierenartsen consequent effect zien.

Vacht en trimkosten: hier zit het echte prijsverschil

Dit is het verschil dat je elke maand voelt, en het is groter dan het verschil in aankoopprijs. De yorkshire heeft een doorgroeiende zijdevacht: de standaard beschrijft hem als matig lang op het lichaam, fijn en zijdeachtig, nooit wollig, met een scheiding die van de neus tot het einde van de staart loopt en haar dat aan beide zijden recht en gelijk naar beneden hangt. Nieuw in de versie van 8 september 2026 is de uitdrukkelijke bijzin dat de vacht de beweging nooit mag hinderen — een welzijnsformulering die een showvacht tot op de grond impliciet afremt.

Doorgroeiend betekent: die vacht stopt niet. Hij verhaart nauwelijks, wat verklaart waarom de yorkshire zo vaak bij de "weinig verharende" rassen wordt opgesomd, maar hij moet geknipt worden. Bij een Vlaams trimsalon is de richtprijs voor een yorkshire terriër 55 euro per beurt, bij een uurtarief van 65 euro voor kleine tot middelgrote honden. Met acht tot negen beurten per jaar — wat realistisch is voor een doorgroeiende vacht in een puppyknip — kom je op 440 tot 500 euro per jaar, en dat is exclusief de dagelijkse vijf minuten kammen die ertussen nodig zijn om klitten te voorkomen. Een klittenvacht kost een supplement en soms een machinale scheerbeurt.

De chihuahua zit aan de andere kant van het spectrum. Voor de kortharige variëteit vraagt hetzelfde salon vanaf 33 euro, en dan gaat het om een wasbeurt met nagels en oren, niet om knipwerk: een kortharige chihuahua heeft strikt genomen geen trimsalon nodig. De langharige variëteit staat op 45 euro voor een standaardbeurt en 55 euro als er geschoren wordt, maar ook daar gaat het om twee tot vier beurten per jaar in plaats van acht of negen. Reken dus grofweg op nul tot 200 euro per jaar tegenover 440 tot 500.

Over de twintig jaar die een gezin met honden doorgaans doormaakt, is dat geen detail. Wie het trimbudget niet wil of niet kan dragen, kiest beter de chihuahua of houdt de yorkshire permanent in een korte puppyknip — en wie dat laatste doet, mag niet verwachten dat de vacht ooit de zijdeachtige val uit de rasstandaard haalt. Wat je wel zelf in de hand hebt: nagels. Overgroeide nagels waren bij de yorkshire met 6,47 procent de tweede meest voorkomende aandoening van het hele ras, en bij een hond die vooral binnen en op gras loopt, slijten ze niet af.

Gedrag: agressie staat bij de chihuahua in de top zeven

Dit is het gevoeligste onderdeel, dus eerst het cijfer en daarna de context. In de Britse chihuahua-studie stond agressie op plaats vijf van de meest gediagnosticeerde aandoeningen, met 4,2 procent (95% BI 3,7-4,8), en met een duidelijk sekseverschil: 4,9 procent bij reuen tegenover 3,5 procent bij teven. Op groepsniveau had 6,6 procent van de chihuahua’s in één jaar een gedragsdiagnose. Ter vergelijking: bij de pug, de border terriër en de dwergschnauzer stond agressie niet in de lijst van meest voorkomende aandoeningen, en bij de franse bulldog ging het om 2,3 procent. Bij de yorkshire kwam agressie wél vaker voor bij reuen dan bij teven, maar de aandoening haalde de top vijf van het ras niet.

Belangrijk: dit zijn geregistreerde diagnoses bij de dierenarts, geen metingen van temperament. Een chihuahua die bijt bij het nagels knippen komt in de cijfers terecht; een labrador die hetzelfde doet, wordt vaker als hanteerbaar afgedaan. Omgekeerd klopt het ook dat kleine honden sneller worden doorverwezen zodra het thuis echt misloopt met kinderen in de buurt.

De beste verklaring komt niet uit de rasgenetica maar uit een Weens onderzoek bij 1.276 hondeneigenaars (Arhant, Bubna-Littitz, Bartels, Futschik en Troxler, Applied Animal Behaviour Science 2010;123:131-142), dat honden onder 20 kg met honden boven 20 kg vergeleek. Kleine honden werden door hun eigen baasjes als minder gehoorzaam, agressiever, prikkelbaarder en angstiger beoordeeld. Maar diezelfde eigenaars gaven ook aan minder consequent te zijn in de omgang met hun hond, en minder te trainen en te spelen. En meer consequentie, meer training en meer spel hingen in die groep rechtstreeks samen met betere gehoorzaamheid. Eén bevinding gold alleen voor de kleine honden: daar hing frequenter straffen samen met méér angst en vrees, terwijl dat verband bij de grote honden niet werd gevonden.

Dat onderzoek is correlationeel en bewijst geen oorzaak, maar het geeft wel het bruikbaarste advies van deze hele vergelijking: een chihuahua en een yorkshire hebben evenveel opvoeding nodig als een herdershond, en ze krijgen die gemiddeld veel minder. Hondenschool, dagelijkse korte trainingsmomenten, één set regels waar iedereen in het gezin zich aan houdt, en geen straf — bij een hond van drie kilo is dat geen overdrijving maar de voorwaarde om te vermijden dat je later met een bijtprobleem bij een gedragsdierenarts zit.

Nog een detail uit de standaarden dat hier rechtstreeks op aansluit: bij beide rassen is "agressief of overdreven schuw" een diskwalificerende fout. Een fokker die een pittig karakter als raseigen verkoopt, verkoopt je iets wat de rasstandaard afkeurt.

Prijs en aanbod in België: de omgekeerde wereld

De cijfers van DogID, de verplichte Belgische hondendatabank, laten zien hoe scheef de verhouding tussen de twee rassen in Vlaanderen is geworden. In 2025 werden 71.724 nieuwe honden geregistreerd, en de Vlaamse databank stond eind dat jaar op 1.384.763 honden. In de rangschikking van registraties staat de chihuahua op plaats drie met 3.799 honden, na de kruising (6.078) en de teckel (5.935), en nog vóór de labrador retriever (3.746) en de poedel (3.675). De yorkshire terriër haalt die lijst niet: op plaats tien staat de maltezer met 2.525 en op elf de franse bulldog met 2.377, dus de yorkshire zit daaronder.

In Groot-Brittannië, het land van herkomst, is de val nog spectaculairder: de inschrijvingen bij de Kennel Club zakten van 2.077 in 2013 naar 495 in 2022. Een ras dat decennialang hét beeld van de kleine stadshond was, is in twintig jaar bijna uit de fokkerij verdwenen — precies in de periode waarin de wetenschap het een goed gezondheidsrapport gaf.

Dat verschil in populariteit vertaalt zich rechtstreeks naar wat je op de Belgische markt vindt. Een momentopname van de Belgische bemiddelingssite Tipaw op 10 oktober 2026: voor de chihuahua stonden er 14 nestjes met 33 pups beschikbaar, met vraagprijzen van 850 euro voor een kortharige pup tot 3.000 euro aan de bovenkant. Voor de yorkshire terriër stonden er 3 nestjes met 6 pups, met vraagprijzen van 1.500 tot 2.000 euro. Bij de yorkshire is de prijs dus hoger én de spreiding kleiner, simpelweg omdat er weinig nesten zijn.

Die 850 euro aan de onderkant van de chihuahua-markt is het cijfer om te onthouden. Een hoge, brede vraag naar een ras is in Vlaanderen altijd het signaal waar de commerciële en illegale fokkerij op mikt; bij een serieuze Vlaamse fokker ligt de prijs voor een pup van deze rassen eerder tussen 1.000 en 2.500 euro, en onder de 700 euro is een broodfoksignaal. Een erkenning als hondenkweker is in Vlaanderen verplicht vanaf drie nesten per jaar, en de minimumleeftijd waarop een pup bij de moeder weg mag is acht weken. Bij de yorkshire is de verleiding anders: door de schaarste is wachten de norm, en wie niet wil wachten belandt sneller bij een buitenlandse tussenhandelaar.

Eén praktische consequentie van de populariteitscijfers die vaak vergeten wordt: hoe zeldzamer het ras in België, hoe moeilijker het is om een fokker te vinden die de ouderdieren laat nakijken én bereid is uitleg te geven. Bij de yorkshire is het dus net belangrijker om bereid te zijn naar een andere provincie te rijden of een nest over te slaan.

De jaarkosten naast elkaar

Onderstaande bedragen zijn richtprijzen voor Vlaanderen in 2026, en ze gaan uit van een gezonde hond zonder operaties. Ze zijn bedoeld om de twee rassen onderling te vergelijken, niet als volledig budget.

• Trimsalon — chihuahua kortharig: 0 tot 70 euro per jaar (eventueel twee wasbeurten vanaf 33 euro). Chihuahua langharig: 90 tot 220 euro. Yorkshire terriër: 440 tot 500 euro bij acht à negen beurten vanaf 55 euro.
• Gebitsreiniging onder narcose — bij beide rassen een terugkerende kost van ongeveer 187 tot 307 euro per behandeling; reken op een behandeling elke twee à drie jaar, bij de yorkshire gemiddeld vaker.
• Voeding — bij een hond van 3 tot 5 kg verwaarloosbaar verschillend tussen de rassen: ongeveer 150 tot 300 euro per jaar voor een kwaliteitsvolle brok, met de yorkshire aan de bovenkant omdat hij gemiddeld 1,5 kg zwaarder is.
• Nagels knippen — bij de yorkshire inbegrepen in de trimbeurt; bij een kortharige chihuahua een aparte post van ongeveer 10 euro per keer bij de dierenarts of het salon, zes tot acht keer per jaar.
• Verzekering — de premie van een hospitalisatieverzekering voor honden stijgt met de leeftijd en met het ras; voor beide rassen zitten patellaluxatie en aangeboren aandoeningen vaak bij de uitsluitingen, dus lees de algemene voorwaarden vóór je afsluit.
• Dierenarts, vaccinatie, ontworming en antiparasitaire middelen — vergelijkbaar voor beide rassen; door het lage gewicht zit je bij beide in de goedkoopste dosisklasse.

Welke past bij wie?

Samengevat kiest je situatie het ras, en niet omgekeerd. De vuistregels hieronder volgen rechtstreeks uit de cijfers hierboven.

• Kies de yorkshire terriër als je het trimbudget van ongeveer 450 euro per jaar kan dragen, als je elke dag vijf minuten kamt, als je een hond met een terriërkarakter aankan en als een lange levensverwachting zwaar weegt. Reken op wachten tot er een nest is.
• Kies de chihuahua als je geen trimsalon in je budget wil, als je een hond zoekt die letterlijk overal mee kan, en als je bereid bent om streng te selecteren op de fokker — gewicht van de ouderdieren, geen teacup-marketing, geen merle.
• Kies geen van de twee als er zeer jonge kinderen in huis zijn die nog niet begrijpen dat een hond van drie kilo geen knuffel is: bij de chihuahua stond trauma op plaats drie van de doodsoorzaken.
• Kies geen van de twee als je verwacht dat een kleine hond minder opvoeding nodig heeft. Het Weense onderzoek laat zien dat dat precies de aanname is die de gedragsproblemen van kleine rassen verklaart.
• Kies bij twijfel tussen de twee op basis van vacht en tijd, niet op basis van karakter: het verschil in verzorging is voorspelbaar en groot, het verschil in karakter overlapt sterk tussen individuen.
• Overweeg ook een kruising uit een asiel. Van de Vlaamse registraties in 2025 is de kruising nog altijd nummer één, en veel kleine kruisingen combineren het formaat van deze twee rassen met een bredere genetische basis.

De vragen die je aan de fokker stelt

Deze lijst werkt voor beide rassen. Een fokker die hier rustig op antwoordt, is de reden dat je later minder bij de dierenarts zit.

• Hoe zijn de knieën van beide ouderdieren beoordeeld, door wie en wanneer? Patellaluxatie wordt manueel onderzocht, zonder narcose, dus er is geen excuus om het niet te laten doen.
• Hoeveel wegen de ouderdieren precies? Bij de chihuahua is alles onder 1,5 kg een rode vlag; bij de yorkshire is ruim boven 3,2 kg de norm geworden, maar 6 kg of meer wijst op een andere bouw dan de standaard beschrijft.
• Is er in de lijn hartruis, hoest of een hoog hijgend geluid bekend bij oudere familieleden? Bij de chihuahua is hartziekte de belangrijkste doodsoorzaak, bij de yorkshire speelt tracheacollaps vanaf ongeveer tien jaar.
• Bij de yorkshire: zijn de pups gescreend op een aangeboren leverprobleem, bijvoorbeeld met een galzuurbepaling, en zijn er in de lijn pups bekend die achterbleven in groei?
• Hoeveel nesten heeft deze teef gehad en hoeveel nesten per jaar fokt u? Vanaf drie nesten per jaar is een erkenning als hondenkweker in Vlaanderen verplicht; vraag het erkenningsnummer.
• Mag ik de moeder zien, in de ruimte waar de pups opgroeien, en mag ik terugkomen vóór de pup van acht weken is? Een nee op deze vraag beëindigt het gesprek.
• Krijg ik de pup met een geldig Europees paspoort, gechipt en geregistreerd in DogID op naam van de fokker, met een overdracht naar mijn naam? Dat is geen gunst maar een wettelijke verplichting.

De conclusie in één alinea

Als je alleen naar de cijfers kijkt, is de yorkshire terriër het sterkere dossier: een mediane leeftijd bij overlijden van 13,56 jaar tegenover 8,2, een sterfteprofiel van oude honden in plaats van hartziekte en trauma, en geen schedeldossier dat je met beeldvorming moet uitsluiten. Daar hangt een prijskaartje aan van 440 tot 500 euro trimsalon per jaar, een gebit dat dubbel zo vaak parodontitis geeft als het gemiddelde, een luchtpijp die vanaf ongeveer tien jaar aandacht vraagt, en de praktische hindernis dat er in Vlaanderen nauwelijks nesten zijn. De chihuahua is goedkoper in onderhoud, overal mee te nemen en ruim beschikbaar — en dat laatste is precies het risico, want het is het derde populairste ras van Vlaanderen en dus het ras waar de commerciële fokkerij het hardst op duwt. Wie een chihuahua wil, koopt dus niet het ras maar de fokker: het gewicht van de ouderdieren, de knieën, het hart, en geen enkele toegeving aan teacup-marketing. Doe je dat, dan is het verschil tussen de twee vooral een verschil in tijd en budget — en dat is een keuze die je vooraf eerlijk kan maken.

Bekijk deze rassen

Lees ook

Veelgestelde vragen