← Alle artikels

Yorkshire terriër kopen in België: prijs, fokkers & waar op letten

13 min leestijd

Delen:
Volwassen yorkshire terriër met staalblauwe rugvacht en goudbruine kop, staand op een bemoste steen met rechtopstaande oren

Een yorkshire terriër kopen in België begint bijna altijd op dezelfde manier: je typt de rasnaam in bij een bemiddelingssite, je vindt twee of drie nestjes, en je krijgt een prijs te zien. Wat je daarna hoort, is meestal een geruststelling — de ouders zijn getest. Bij dit ras is dat een zin die je kan narekenen, want Vlaanderen heeft voor de yorkshire terriër een officiële fokprogrammafiche met acht gezondheidsonderzoeken erop, zeven ervan DNA-tests, elk met een gen en een variantcode. Die codes zijn geen decoratie: ze verwijzen stuk voor stuk naar één welbepaalde letterverandering in het DNA, en van elke letterverandering is bekend bij welke rassen ze gevonden is. Wij hebben zes van die codes één voor één opgezocht. Bij drie ervan staat de yorkshire terriër niet in de rassenlijst van de variant waarop getest wordt. Deze gids legt uit wat dat betekent, wat een schoon testrapport bij dit ras wél en niet waard is, en welke twee aandoeningen waar het ras om bekendstaat op geen enkele lijst kunnen staan.

Het aanbod in België: twee spellingen, twee antwoorden

Begin met wat er op dit moment te koop staat, want dat bepaalt hoeveel keuze je hebt. Op het grootste Belgische bemiddelingsplatform geeft de rasfilter onder de spelling met koppelteken letterlijk “Geen resultaten.” Diezelfde site, zonder koppelteken in het adres, meldt op hetzelfde moment “2 nestje(s) en 5 Yorkshire Terrier puppies beschikbaar”. Dat is dus geen marktbeeld maar een tegenspraak binnen één website, en het is eerlijker om die zo te benoemen dan om er een gemiddelde van te maken.

Wat er onder die tweede spelling wél stond, op het moment van schrijven: een nest in de provincie Namen met een vraagprijs tussen 1.500 en 2.000 euro, en een nest in de provincie Antwerpen voor 1.950 euro. Daaronder vier fokkers met een nestje beschikbaar, verspreid over Luik, Namen, Vlaams-Brabant en Antwerpen, waarvan er drie een stamboom vermelden. Op de algemene overzichtspagina van datzelfde platform stond nog een derde kaart: een Biewer yorkshire terriër voor 1.500 euro in Luik, verwacht in januari 2027. Een tweede Belgische pupsite vermeldde voor dit ras “0 fokkers”.

Drie prijzen is geen prijsvork. Je kan er niet uit afleiden wat een yorkshire in België hoort te kosten, en wij gaan dat ook niet doen. Wat je er wél uit haalt is iets anders: bij twee of drie nestjes in het hele land is wachten de norm, en wie niet wil wachten belandt sneller bij een tussenhandelaar. Dat maakt papier belangrijker dan prijs. En papier is bij dit ras precies waar het interessant wordt.

Acht onderzoeken op de Vlaamse fiche: drie verplicht, vijf aanbevolen

Vlaanderen werkt sinds het fokkerijbesluit met erkende fokprogramma’s per ras. Voor meer dan tweehonderd rassen bestaat er zo’n fiche, die oplijst welk gezondheidsonderzoek verplicht is en welk aanbevolen. De fiche van de yorkshire terriër, waarvan de officiële pdf volgens de begeleidende pagina laatst is bijgewerkt op 14 augustus 2026, telt er acht: drie verplichte en vijf aanbevolen.

Verplicht zijn er drie. Degeneratieve myelopathie, een DNA-test op het gen SOD1 met variant c.118G>A. Patellaluxatie, waarbij de knieschijf uit haar groeve schiet. En progressieve retina-atrofie van het type prcd, een DNA-test op het gen PRCD met variant c.5G>A.

Aanbevolen zijn er vijf, alle vijf DNA. Canine multifocal retinopathy type 1 op het gen BEST1 (c.73C>T). Craniomandibulaire osteopathie op SLC37A2 (c.1332C>T). Primaire lensluxatie op ADAMTS17 (c.1473+1G>A). Een tweede vorm van retina-atrofie, cone-rod dystrophy 4, ook cord1 genoemd, op het gen RPGRIP1. En von Willebrand type 1 op het gen VWF (c.7437G>A).

Twee dingen vallen meteen op aan die lijst. Zeven van de acht zijn DNA-tests met een gen en een variant erbij; alleen patellaluxatie is een klinisch onderzoek. En bij geen enkel onderzoek, DNA of klinisch, staat er een drempel, een graad of een afkapwaarde. Bij een DNA-test is dat logisch — je hebt nul, één of twee kopieën — maar bij een knieonderzoek is het dat niet, want daar bestaan graden van één tot vier en de fiche noemt er geen. Eén voorbehoud hoort erbij: wij lazen de fiche op de pagina van een vakblad dat de officiële fiches per ras samenvat, en die pagina zegt er zelf bij dat de officiële fiche van Dierenwelzijn Vlaanderen bindend blijft. De pdf zelf hebben wij niet geopend.

  • Verplicht: degeneratieve myelopathie (SOD1), patellaluxatie (klinisch), prcd-PRA (PRCD)
  • Aanbevolen: CMR1 (BEST1), craniomandibulaire osteopathie (SLC37A2), primaire lensluxatie (ADAMTS17), cord1-PRA (RPGRIP1), von Willebrand type 1 (VWF)
  • Zeven DNA-tests, één klinisch onderzoek, nul afkapwaarden

Wat een DNA-test eigenlijk test

Hier zit de denkfout die deze hele gids draagt, en ze is voor een koper gratis te vermijden. Een DNA-test test geen ziekte. Een DNA-test test één welbepaalde verandering van één letter, of van een handvol letters, op één plek in het DNA. Die verandering is ooit gevonden bij zieke honden van één of enkele rassen, en daar is de test op gebouwd.

Dat betekent dat de vraag “is deze hond getest op lensluxatie?” strikt genomen de verkeerde vraag is. De juiste vraag is: is deze hond getest op de variant waarvan bij dít ras is aangetoond dat ze met de ziekte samenhangt? Want het labo kan elke variant bij elke hond meten. Of een gevonden letterverandering bij dat ras iets betekent, is een andere vraag dan of het apparaat hem kan zien.

Dat is te controleren, en het kost je niets. Er bestaat een internationaal register van erfelijke aandoeningen bij dieren, Online Mendelian Inheritance in Animals, dat per variant bijhoudt in welke rassen ze beschreven is, met de primaire publicatie erbij. Je zoekt de aandoening op, je vergelijkt de variantcode met wat op het testrapport staat, en je leest de rassenlijst. Wij hebben dat gedaan voor zes van de zeven DNA-codes op de yorkshire-fiche; de test voor canine multifocal retinopathie op het gen BEST1 hebben wij niet opgezocht, dus daarover doen wij geen uitspraak. Bij vier van die zes was de uitkomst niet wat we verwachtten.

De eerste code: verplicht, en dit ras staat er niet bij

Degeneratieve myelopathie staat in de verplichte kolom. Het is een voortschrijdende aandoening van het ruggenmerg waarbij een hond op latere leeftijd de controle over de achterhand verliest; de test gaat over het gen SOD1 en de variant die de fiche noemt is c.118G>A.

Die code klopt exact. In het register staat ze als NM_001003035.1:c.118G>A, op eiwitniveau p.(E40K), beschreven door Awano en collega’s in 2009. Daar is niets mis mee. Wat opvalt is de rassenlijst eronder: zesendertig rassen, van de Amerikaanse pitbullterriër en de berner sennenhond tot de poedel, de rottweiler en de wire fox terriër. De yorkshire terriër staat er niet bij, en hij staat evenmin in de ruimere rassenlijst van het ziektedossier zelf.

Dat is niet hetzelfde als “de test is waardeloos”. De variant is bij zoveel rassen gevonden dat niemand kan uitsluiten dat ze ook bij een yorkshire opduikt, en een drager uitsluiten kost weinig. Maar het is wel iets anders dan wat een koper eruit leest. Een rapport met “DM vrij” op een yorkshire-nest betekent: deze hond draagt een variant niet die in dat register bij dit ras niet met de ziekte in verband is gebracht.

Wij vonden ditzelfde patroon eerder al bij de beagle, waar degeneratieve myelopathie óók verplicht op de fiche staat terwijl het ras niet op de bevestigingslijst voorkomt. Twee rassen, dezelfde test, dezelfde vaststelling. Het is dus geen toeval maar een eigenschap van hoe die lijsten worden samengesteld.

De tweede code: drie terriërs, en de yorkshire is er geen van

Craniomandibulaire osteopathie staat in de aanbevolen kolom, met het gen SLC37A2 en de variant c.1332C>T. In het register staat die variant bij drie rassen: de cairnterriër, de schotse terriër en de west highland white terriër. De yorkshire terriër staat er niet bij. Ook het Franse labo dat de test commercieel aanbiedt noemt zes terriërrassen, en de yorkshire zit daar evenmin tussen.

De variant zelf is bovendien een merkwaardige. Ze verandert geen aminozuur — in vaktaal een synonieme variant — maar ze raakt een plek die mee bepaalt hoe het gen wordt geknipt en geplakt, met een verlies van negenenzeventig bouwstenen tot gevolg. Dat is ooit met een laboratoriumproef bevestigd, en het register vermeldt het er netjes bij.

Eén detail dat je alleen ziet als je de code echt opzoekt: het register noteert de variant op referentiesequentie XM_022418136.1, terwijl de onderzoeksgroep die er in 2020 over publiceerde XM_005619600.3 gebruikt. Dat zijn twee versies van dezelfde beschrijving van hetzelfde gen. Praktisch verandert het niets aan de test, maar het laat zien hoe een code onderweg kan veranderen — en een code is nu net het makkelijkste type fout om door te geven.

En die test heeft nog een tweede probleem

Stel dat je hem toch laat doen. Dan kom je bij de overerving, en die is bij deze aandoening niet het nette recessieve verhaal waar de meeste fokkerspraatjes op draaien. Het register noemt ze dominant met onvolledige penetrantie, en citeert de onderzoeksgroep die de variant in 2016 vond letterlijk: zij vonden honden die twee kopieën van de variant droegen zonder enige gemelde klachten, én verschillende honden met één kopie die de aandoening wél kregen.

Dat is de omgekeerde wereld van wat een uitslag suggereert. Twee kopieën betekent hier niet automatisch ziek, en één kopie betekent niet automatisch veilig. De auteurs zelf sluiten in diezelfde passage andere overervingsmodellen trouwens niet uit.

Er kwam daarna nog een vervolgonderzoek dat de zaak verder opent. Een Zwitsers-Finse groep publiceerde in 2020 de volledige genoomgegevens van acht honden met craniomandibulaire osteopathie of een verwante botaandoening — en alle acht testten negatief voor precies deze variant. Hun conclusie is dat er bij honden zowel meerdere varianten als meerdere genen in het spel zijn. Een negatieve uitslag sluit de aandoening dus niet uit, zelfs niet bij de drie rassen waarvoor de test wél bedoeld is.

Wat die kaakaandoening klinisch is, en waarom ze meestal overgaat

Omdat de test op de fiche staat, hoor je de naam vroeg of laat bij een fokker en is het nuttig te weten waarover het gaat. Craniomandibulaire osteopathie is een botwoekering langs de onderkaak bij jonge, groeiende honden. Ze treedt doorgaans op in het eerste levensjaar; in het cohort van die Zwitsers-Finse studie begon ze tussen de drie en zeven maanden.

De verschijnselen zijn herkenbaar: een pijnlijke zwelling aan de kaak, moeite om de bek te openen, kwijlen, slikproblemen die tot vermageren kunnen leiden, en koorts tijdens de fase waarin het bot aangroeit. Soms doen ook de voorbeenbotten mee.

Het goede nieuws staat er in dezelfde bron bij: de aandoening is zelflimiterend. De klachten verdwijnen in de regel vanzelf met de tijd, en de behandeling is symptomatisch — pijnbestrijding en ondersteuning tijdens de pijnlijke maanden, geen operatie. Dat verklaart meteen een scheef cijfer waarop die auteurs zelf wijzen: milde gevallen die vanzelf overgaan, blijven vaak ongediagnosticeerd, en wat niet gediagnosticeerd wordt, komt in geen enkele statistiek terecht.

De derde code: een test die ooit uit de literatuur is geschreven

De aanbevolen kolom bevat nog een tweede oogtest: cone-rod dystrophy 4, ook cord1 genoemd, op het gen RPGRIP1. Het gaat om een invoeging van vierenveertig bouwstenen die het leesraam van het gen verschuift. De fiche geeft die invoeging in een afgekapte notatie door; het volledige register schrijft ze als c.142_143ins[A[29];GGAAGCAACAGGATG]. Dat is vermoedelijk een weergaveprobleem van de webpagina en geen fout in het officiële document, maar het is wel de reden waarom je een code altijd op de bron narekent.

De rassenlijst bij die variant telt er vijf: de chihuahua, de curly coated retriever, de dwergteckel met lang haar, de engelse toy terriër en de löwchen. De yorkshire terriër staat er niet bij. De variant is oorspronkelijk in 2006 gevonden bij dwergteckels met lang haar, waar ze de hondenvariant bleek van een ernstige aangeboren oogaandoening bij mensen.

En dan begint het verhaal pas. Deze test is de enige van de codes die wij opzochten waarvan het register in zijn eigen aantekeningen bijhoudt dat de variant tussendoor als oorzaak is afgevoerd en daarna weer in ere hersteld. Dat is geen detail dat een testrapport je gaat vertellen.

Vijftien van de vierentwintig, en tweeënveertig procent

De afvoering kwam in 2012, in een artikel waarvan de titel geen ruimte voor interpretatie laat: Kuznetsova en collega’s publiceerden in Investigative Ophthalmology & Visual Science een stuk met als kop dat de invoeging wordt uitgesloten als primaire oorzaak van deze oogziekte bij honden. Hun conclusie luidt dat de invoeging een onwaarschijnlijke primaire oorzaak is en dat het echte gen en de echte mutatie waarschijnlijk elders in het ziektegebied liggen.

De tellingen uit hun eigen tabel maken het concreet. Van vierentwintig honden met twee kopieën van de variant hadden er vijftien een volstrekt normale oogachtergrond, acht een duidelijke retina-atrofie en één een verdacht beeld. Twee derde van de honden die volgens de test “aangetast” zijn, waren dat dus niet. In hun onderzoekskolonie was het nog scherper: van acht nakomelingen met twee kopieën werd bij geen enkele een degeneratie van het netvlies gezien, terwijl vijf van hen wel een onmeetbaar elektrisch signaal van de kegeltjes vertoonden.

Het getal dat het hardst binnenkomt staat in hun inleiding. Van meer dan elfhonderd engelse springer spaniëls droeg tweeënveertig procent twee kopieën van deze variant, terwijl minder dan zes op de duizend van ruim achttienduizend onderzochte honden klinisch een erfelijke netvliesaandoening had — van welk type dan ook. En ongeveer zestien procent van de ogenschijnlijk normale dwergteckels in de huisdierpopulatie was eveneens homozygoot. Dat is geen ziektefrequentie. De auteurs schrijven het in diezelfde tekst ook zo op: het lijkt hun waarschijnlijker dat deze invoeging een goedaardig polymorfisme is.

Twee genen die elk alleen niets doen

Het verhaal kreeg daarna nog twee wendingen, en allebei horen ze erbij. Eind 2012 liet dezelfde onderzoeksgroep die de variant oorspronkelijk vond zien dat het leesraam bij deze invoeging niet volledig wordt vernield: in hun proeven werkte de verschoven leesrichting nog op ongeveer veertig procent van de efficiëntie van de controles. Daardoor maakt de hond toch nog een deel van het eiwit, en dat verklaart waarom sommige dieren hun zicht veel langer houden dan de uitslag doet vermoeden. Het register noteerde op grond daarvan dat het gen in ere werd hersteld als sleutelgen.

De tweede wending is een tweede gen. In 2016 vond een Britse groep een deletie van ongeveer tweeëntwintigduizend bouwstenen in het gen MAP9, een eind verderop op hetzelfde chromosoom, die mee bepaalt op welke leeftijd de aandoening begint. Een Amerikaanse groep schreef in 2017 de zin die de hele kwestie samenvat: cord1 is een aandoening van meerdere genen, waarbij mutaties in RPGRIP1 noch in MAP9 op zichzelf tot zichtverlies leiden.

En in 2024 werd dat over de volle breedte nagemeten. Donner en Mellersh keken naar beide varianten in honderdtweeëndertig rassen en besloten, zoals het register hun bevinding weergeeft, dat twee kopieën van elk van beide varianten op zichzelf niet samenhangt met een klinisch relevant ziektebeeld. De Amerikaanse stichting die deze test registreert, schrijft het inmiddels zelf op haar pagina: niet elke hond die als risicodrager uit de test komt, krijgt ook werkelijk een netvliesaandoening, en buiten de twee oorspronkelijke rassen is dat risico laag.

De vierde code: een variant die het eiwit niet verandert

Von Willebrand type 1, een stollingsstoornis, staat als vijfde aanbeveling op de fiche met het gen VWF en de variant c.7437G>A. Ook hier klopt de code exact met het register. Ook hier is de rassenlijst de verrassing: barbet, berner sennenhond, braziliaanse terriër, dobermann, hollandse herder, huntaway, kromfohrländer en manchesterterriër. Acht rassen, en de yorkshire terriër is er geen van.

Er is wel een nuance die je eerlijk moet meenemen. De yorkshire terriër staat wél in de bredere rassenlijst van het ziektedossier — dus honden van dit ras met een stollingsprobleem van dit type zijn beschreven — maar niet in de lijst die bij déze variant hoort. Dat onderscheid is precies waar het in deze gids om draait: de ziekte komt voor, de geteste letterverandering is er niet mee in verband gebracht.

Daar komt bij dat ook deze variant het eiwit niet verandert; ze vervangt een bouwsteen door zichzelf. En de penetrantie is bescheiden. Bij de dobermann vertoonde veertig procent van de honden met twee kopieën klinische verschijnselen en tweeëntwintig procent van die met één kopie; bij de kromfohrländer zesenveertig en drieëntwintig procent. Meer dan de helft van de honden die volgens zo’n uitslag aangetast zijn, vertoonde in die twee reeksen dus geen klinische verschijnselen. Dat is nuttig om te weten vóór je een nest afschrijft op één uitslag.

De twee tests die bij dit ras wél kloppen — en één staat in de verkeerde kolom

Tot nu toe klonk dit als een afrekening, en dat is het niet. Twee van de codes die wij opzochten zijn bij de yorkshire terriër wél degelijk gevalideerd, en dat zijn meteen de twee waar je het gesprek met een fokker op bouwt.

De eerste is prcd-PRA, de verplichte oogtest op het gen PRCD. Het register geeft de variant als c.5G>A, die op eiwitniveau het tweede aminozuur verandert, en de rassenlijst telt vijfentwintig rassen met de yorkshire terriër er nadrukkelijk bij — naast onder meer de chihuahua, de labrador, de golden retriever en zowel de dwerg- als de toypoedel. De overerving is recessief: twee dragers samen geven statistisch één op vier aangetaste pups. Dit is dus een test die doet wat je ervan verwacht.

De tweede is primaire lensluxatie, waarbij de ooglens uit zijn ophanging schiet — een pijnlijke spoedsituatie die het oog kan kosten. De variant op het gen ADAMTS17 staat in het register bij zeventien rassen, grotendeels terriërs, en de yorkshire terriër hoort daarbij; er zijn bovendien klinisch aangetaste yorkshires met twee kopieën beschreven.

En daar zit de scheefstand van deze fiche. Van de acht onderzoeken is primaire lensluxatie er één van de twee waarvan de variant bij dit ras is aangetoond én die aandoening geeft waarvoor je een hond met spoed naar de dierenarts brengt — en hij staat in de aanbevolen kolom, terwijl een test waarvan de variant bij dit ras niet beschreven is, verplicht is. Vraag er dus naar, ook al moet het niet.

De enige klinische test op de lijst doet precies wat hij moet doen

Patellaluxatie is het derde verplichte onderzoek en het enige dat geen DNA-test is. Een dierenarts voelt de knie na en beoordeelt of de knieschijf uit haar groeve te duwen is. Juist daar had je een graad of een drempel verwacht, en die staat er niet op.

Dat de aandoening op de lijst hoort, is wel buiten kijf. In de grootste Britse eerstelijnsstudie over dit ras — achtentwintigduizend yorkshire terriërs uit ruim negenhonderdduizend honden, gepubliceerd in 2025 door O’Neill en collega’s met de gegevens van 2016 — kreeg 3,42 procent van de yorkshires in één kalenderjaar de diagnose patellaluxatie, tegenover 1,04 procent bij alle Britse honden. Ruim drie keer zoveel, en het is de zesde meest genoteerde diagnose van het ras.

Praktisch betekent dat twee dingen. Vraag naar de knieën van beide ouders, en vraag naar de graad en niet naar het oordeel: “de knieën zijn goed” is een samenvatting, graad nul links en rechts is een uitslag. En let bij je pup zelf op de klassieke verschijnselen — een paar passen op drie poten, een hink die vanzelf overgaat, een achterbeen dat even wordt uitgestrekt. Dat is geen spelen, dat is een knieschijf die terugschiet.

Wat niet op de lijst staat — en er ook niet op kán staan

Tijd om de vraag om te draaien. Als je tien hondenmensen vraagt waar de yorkshire terriër om bekendstaat, noemen er negen de lever. Een aangeboren portosystemische shunt is een bloedvat dat het bloed uit de darmen langs de lever leidt in plaats van erdoorheen, zodat afvalstoffen onbehandeld in de bloedbaan komen. Het expertisecentrum genetica van de faculteit diergeneeskunde in Utrecht noemt vijf rassen met een verhoogd risico, en de yorkshireterriër staat daar als tweede in de rij.

Op de Vlaamse fiche komen de woorden lever, shunt, portosystemisch en galzuren, in de versie die wij konden nalezen, geen enkele keer voor. Dat lijkt een omissie, maar het is er geen — en de reden is belangrijker dan de vaststelling. Datzelfde expertisecentrum schrijft namelijk letterlijk dat er een erfelijke basis is, maar dat de precieze genetische mutaties nog onbekend zijn; er loopt onderzoek dat perspectief biedt op de ontwikkeling van een DNA-test, en die test bestaat dus nog niet.

Daarmee valt de hele fiche op zijn plaats. Zeven van de acht onderzoeken zijn DNA-tests, en een DNA-test kan alleen bestaan voor een aandoening waarvan iemand het gen heeft gevonden. De aandoening waar dit ras het meest om bekendstaat heeft dat gen niet, en kan per constructie niet op zo’n lijst staan. Een lijst van DNA-tests is geen lijst van de belangrijkste risico’s van een ras; het is een lijst van wat toevallig al gevonden is.

Wat je er als koper mee doet: dit is niet uit te sluiten met papier. Een shunt toont zich meestal in de eerste levensjaren — in de grootste reeks tot nu toe lag de mediane leeftijd bij diagnose op 2,7 jaar — en de eerste signalen zijn een pup die achterblijft in groei, suf of in de war is na het eten, veel drinkt en plast, of slecht op verdoving reageert. Dat valt binnen je wettelijke garantietermijn, en dat is precies waarom die papieren hierna aan bod komen.

Dezelfde luchtpijp, twee getallen, zeven keer verschil

De tweede aandoening waar het ras om bekendstaat is de slappe luchtpijp, die bij inademen gedeeltelijk dichtklapt en een droge, honkende hoest geeft. Ook die staat niet op de fiche, en ook daarvoor bestaat geen DNA-test.

Hier is het verschil tussen twee bronnen leerzaam genoeg om apart te zetten. In de Britse eerstelijnsgegevens kreeg 0,94 procent van de yorkshires in één jaar deze diagnose — eenendertig honden — en daarmee staat de aandoening pas op de eenendertigste plaats van de diagnoselijst van het ras. In het grote Amerikaanse verwijsziekenhuis waarover wij eerder schreven, lag het aandeel met een ernstige vorm op 6,7 procent.

Dat is zeven keer verschil tussen twee betrouwbare bronnen, en geen van beide heeft ongelijk. Een verwijskliniek ziet honden die er zijn omdat ze een probleem hebben; een eerstelijnspraktijk ziet het hele ras, inclusief de dieren die nooit hoesten. Wie je vertelt hoe vaak iets voorkomt bij een ras, moet je dus altijd vragen wáár geteld is.

Voor een koper is de praktische les kort en hij kost niets: geen halsband aan de leiband bij dit ras. Elke trek aan een halsband zet druk op precies de buis die bij deze honden het kwetsbaarst is. Een Y-tuig verdeelt die druk over de borst; de halsband mag blijven zitten voor het naamplaatje.

Wat de cijfers wél in het voordeel van dit ras zeggen

Een gids die alleen opsomt wat er mis kan gaan, geeft een vertekend beeld, en bij dit ras zou dat ronduit oneerlijk zijn. Dezelfde Britse studie die de knieën en de luchtpijp telde, gaf de yorkshire terriër namelijk een opvallend goed rapport.

De mediane leeftijd bij overlijden lag op 13,56 jaar, met een middelste helft tussen 11,30 en 15,15 jaar. Ter vergelijking: voor alle honden in het Verenigd Koninkrijk samen hanteert diezelfde onderzoeksgroep 12,0 jaar. Anderhalf jaar langer dan het gemiddelde is voor een rashond geen vanzelfsprekendheid.

Ook de doodsoorzaken wijzen niet in de richting die je na dit alles zou verwachten. Bovenaan staat een hersenaandoening met 9,79 procent, gevolgd door de nieren met 8,73 procent, verlies van eetlust met 8,20 procent en het hart met 7,67 procent. Een leveraandoening als doodsoorzaak staat op 2,38 procent — negen honden op driehonderdachtenzeventig. De aandoening waar het ras berucht om is, is dus zeldzaam als eindoorzaak.

En de meest genoteerde diagnose van allemaal is er geen die met fokkerij te maken heeft maar met verzorging: gebitsproblemen, bij ruim een kwart van de honden in één kalenderjaar. Dat is de post waar jij als eigenaar het meeste verschil maakt, en wij hebben die cijfers uitgewerkt in onze vergelijking van de chihuahua en de yorkshire terriër.

Kleur: waarom een “biewer yorkshire” geen yorkshire met stamboom is

Terug naar de advertenties, want daar duikt een naam op die verwarring sticht. Op het Belgische bemiddelingsplatform staat de biewer yorkshire terriër als een apart ras in de lijst, met een eigen aanbod en een eigen prijs. Een koper leest dat als een variant van hetzelfde ras.

De rasstandaard van de yorkshire terriër laat daar geen ruimte voor. Die beschrijft één kleurpatroon — donker staalblauw van achterhoofd tot staartaanzet met goudbruin op kop, borst en benen — en voegt eraan toe dat elke andere kleur of combinatie van kleuren onaanvaardbaar is. Een driekleurige hond met wit valt daar dus buiten. Dat is geen oordeel over de hond zelf; het betekent dat je niet tegelijk een biewer én een yorkshire terriër met een internationale rasstamboom koopt.

Praktisch: laat je door een kleurnaam geen meerprijs aanpraten. Bij andere rassen zagen wij hetzelfde patroon — de zilveren labrador en de witte duitse herder zijn dezelfde discussie in een andere vacht. Vraag simpelweg welke stamboom erbij zit en van welke vereniging, en vergelijk de kleurbeschrijving met wat je in de bench ziet staan.

Wat Nederland ernaast legt, en wat dat je leert

Eén nuttige controle op een Vlaamse fiche is kijken wat ze er vlak over de grens van maken. De Nederlandse overkoepelende organisatie publiceerde in 2026 foknormen die vanaf oktober van dat jaar bij de dekaangifte worden gecontroleerd, met in de eerste fase screeningen op heupdysplasie, elleboogdysplasie, patellaluxatie, een oogonderzoek volgens het Europese protocol en erfelijke doofheid.

Voor de yorkshire terriër specifiek stelt de Nederlandse rasvereniging voor de ouderdieren één gezondheidsonderzoek verplicht, en dat is patellaluxatie. Lever, galzuren en ammoniak komen in de teksten die wij daar nalazen niet voor.

Twee landen, twee stelsels, en in allebei is de knie het enige klinische onderzoek dat echt verplicht is terwijl de leveraandoening nergens staat. Dat bevestigt de conclusie van hierboven: dit is geen Vlaamse nalatigheid maar de stand van de wetenschap. Wie je ook vertelt dat zijn yorkshire-ouderdieren “volledig getest” zijn, bedoelt: getest op datgene waarvoor een test bestaat.

Wat je aan papieren meekrijgt, en wat je ermee doet

Een yorkshire terriër kopen in België is ook gewoon een aankoop met regels eromheen. Wie in Vlaanderen drie of meer nestjes per jaar heeft, moet erkend zijn als hondenkweker en draagt een erkenningsnummer; dat nummer is te controleren. Een pup mag ten vroegste op acht weken bij de moeder weg, en moet gechipt en geregistreerd zijn voor hij van eigenaar verandert.

Naast die wettelijke papieren vraag je drie dingen die met deze gids te maken hebben. Eén: de testrapporten van beide ouderdieren, met de variantcodes erop en niet alleen de ziektenamen. Twee: de knie-uitslag met de graad per zijde. Drie: wat de fokker doet met pups die vóór de verkoop opvallen — vertraagde groei, sufheid na het eten, overmatig drinken — en of er een dierenarts naar gekeken heeft.

Een testrapport lees je van rechts naar links. Zoek eerst de variantcode, niet de ziektenaam; zet ze dan naast wat het register voor dat ras vermeldt. Staat de code er niet, of komt het ras niet in de lijst voor, dan weet je wat de uitslag waard is. Dat is in tien minuten gedaan, en het is een stuk huiswerk dat een fokker niet voor je kan doen.

De vragen die je stelt vóór je een pup reserveert

Zet dit lijstje op je telefoon en loop het af in het gesprek. Je zoekt geen perfecte antwoorden maar een fokker die de vragen begrijpt.

  • Mag ik de testrapporten van beide ouders zien, met de variantcodes erop en niet alleen de ziektenamen?
  • Is er op primaire lensluxatie getest? Die test staat maar in de aanbevolen kolom, terwijl de variant bij dit ras wél is aangetoond.
  • Wat is de patellagraad links en rechts van beide ouders, en wie heeft ze beoordeeld?
  • Zijn er in eerdere nesten pups geweest met vertraagde groei of met sufheid na het eten, en wat is daarmee gebeurd?
  • Hoe oud zijn de pups bij vertrek, en op welke datum zijn ze gechipt en geregistreerd?
  • Welke stamboom krijg ik, van welke vereniging, en mag ik het erkenningsnummer van de kwekerij noteren?
  • Mag ik de moeder zien, samen met de pups, in de ruimte waar ze opgroeien?

Wat hiervan blijft staan

Acht onderzoeken, zeven DNA-tests, en bij drie van die codes staat de yorkshire terriër niet in de rassenlijst van de variant waarop getest wordt. Bij een vierde staat het ras wel in het ziektedossier maar niet bij de variant. Dat maakt die tests niet waardeloos, maar het maakt een schoon rapport iets anders dan een garantie.

De twee onderzoeken die bij dit ras wél zijn aangetoond, zijn prcd-PRA en primaire lensluxatie, en net die laatste is niet verplicht. De enige klinische test op de lijst, de knie, raakt een probleem dat bij dit ras ruim drie keer zo vaak voorkomt als bij honden in het algemeen — die hoort er terecht op.

En de twee aandoeningen waar het ras het meest om bekendstaat, de lever en de luchtpijp, staan op geen van beide lijsten omdat het gen er nog niet is. Dat is de eerlijkste samenvatting die we kunnen geven: de yorkshire terriër wordt in de cijfers ouder dan de gemiddelde hond, zijn grootste dagelijkse probleem is zijn gebit, en zijn twee beruchtste aandoeningen koop je niet weg met papier maar vang je op met opletten in de eerste levensjaren.

Vond je dit artikel nuttig? Deel het met andere hondenliefhebbers!

Delen:

Bekijk deze rassen

Lees ook

Veelgestelde vragen

Welke gezondheidstests zijn verplicht voor de yorkshire terriër in Vlaanderen?

Op de Vlaamse fokprogrammafiche van de yorkshire terriër staan drie verplichte onderzoeken: een DNA-test voor degeneratieve myelopathie op het gen SOD1, een klinisch onderzoek van de knieschijf voor patellaluxatie, en een DNA-test voor progressieve retina-atrofie van het type prcd op het gen PRCD. Daarnaast staan er vijf aanbevolen onderzoeken op, alle vijf DNA-tests. Bij geen van de acht noemt de fiche een drempel of een graad.

Betekent een schoon DNA-rapport dat mijn yorkshire-pup gezond is?

Nee. Een DNA-test meet één welbepaalde letterverandering op één plek in het DNA, en die verandering is ooit bij bepaalde rassen met een ziekte in verband gebracht. Van de acht onderzoeken op de Vlaamse fiche van de yorkshire terriër zijn er drie waarvan het internationale register van erfelijke aandoeningen de yorkshire niet in de rassenlijst van die variant vermeldt. Een schoon rapport zegt dus: deze hond draagt die ene variant niet.

Is een levershunt bij de yorkshire terriër te voorkomen met een test?

Op dit moment niet. Het expertisecentrum genetica van de faculteit diergeneeskunde in Utrecht noemt de yorkshireterriër een risicoras voor een aangeboren portosystemische shunt, maar schrijft er uitdrukkelijk bij dat er wel een erfelijke basis is en dat de precieze mutaties nog onbekend zijn. Er bestaat dus nog geen DNA-test. Let in plaats daarvan op de eerste levensjaren: achterblijvende groei, sufheid of verwardheid na het eten, veel drinken en plassen.

Hoe oud wordt een yorkshire terriër?

In de grootste Britse eerstelijnsstudie over dit ras, met achtentwintigduizend yorkshire terriërs, lag de mediane leeftijd bij overlijden op 13,56 jaar, met een middelste helft tussen 11,30 en 15,15 jaar. Dezelfde onderzoeksgroep hanteert voor alle honden in het Verenigd Koninkrijk 12,0 jaar. De yorkshire terriër wordt in die cijfers dus ongeveer anderhalf jaar ouder dan de gemiddelde hond.

Wat kost een yorkshire terriër pup in België?

Op het moment van schrijven stonden er op het grootste Belgische bemiddelingsplatform twee nestjes met vijf pups: een nest in de provincie Namen met een vraagprijs tussen 1.500 en 2.000 euro en een nest in de provincie Antwerpen voor 1.950 euro. Dat zijn te weinig advertenties om er een betrouwbare prijsvork uit af te leiden; beschouw deze bedragen als een momentopname en niet als een marktprijs.

Is een biewer yorkshire hetzelfde ras als een yorkshire terriër?

Niet volgens de rasstandaard van de yorkshire terriër. Die beschrijft één kleurpatroon, donker staalblauw van achterhoofd tot staartaanzet met goudbruin op kop, borst en benen, en stelt dat elke andere kleur of combinatie van kleuren onaanvaardbaar is. Een driekleurige hond met wit valt daarbuiten. Op Belgische bemiddelingssites wordt de biewer yorkshire terriër dan ook als een apart ras aangeboden.